Responsive image

Bijlage I. De boeken van Petrus van Emmerick 1600

Index Libror(um)
1 Biblia Joh(ann)is Benedicti. Jean Benoît of Johannes Benedictus (ca. 1483-1573), hoogleraar theologie te Parijs. Biblia sacra juxta vulgatam, quam dicunt editionem, (...) cum brevi praefatione Joannis Benedicti ejusque scholiis ad marginem. Parijs, S. Colinaeus, 1541, 2°. (DHGE, VIII, 273; Férèt, II, 196-197; Migne, XXXIX, 101-102; Reypens, 49).
2 Concordantia Biblior(um). Vele uitgaven. Mogelijk: Concordantiae Bibliorum utriusque Testamenti, veteris et novi, perfectae et integrae; quas re vera Maiores appellare possis, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1581, 4°. (Voet, 1014). (Vergelijk: II, 24).
3 Biblia Lovaniensiu(m) D(octorum). Vermoedelijk een gereviseerde Leuvense bijbel, gedrukt te Antwerpen door Christoffel Plantijn. De eerste Leuvense bijbel, in opdracht van Karel V verzorgd door theologen van de universiteit van Leuven onder leiding van de dominicaan Johannes Hentenius (1500-1566), verscheen in 1547 te Leuven bij Barholomaeus Gravius, onder de titel: Biblia Latina ad vetustissima exemplaria recens castigata, cura Jo. Hentenii, cum ejus praefatione, etc. (Leuven, B. Gravius, 1547, 2°). Deze bijbel werd door Christoffel Plantijn als voorbeeld genomen voor zijn eerste bijbeledities, die in de jaren 1559-1569 te Antwerpen het licht zagen. Vanaf 1572 werd er te Leuven gewerkt aan een herziening van de Leuvense bijbel, vermoedelijk op initiatief van Plantijn. Het resultaat verscheen in 1574 te Antwerpen bij Plantijn onder de titel: Biblia Sacra. Quid in hac editione, a Theologis Lovaniensibus praestitum sit, paulo post indicatur, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1574, 8°. Deze uitgave werd door Plantijn herdrukt in 1574 (24°), 1580 (8°), 1582 (8°), 1583 (2°), 1584 (8°) en 1587 (8°). Vermoedelijk betreft het hier een van deze edities. (Darlow/Moule, 6129, 6161; Voet, 679-693; Migne, XXXIX, 103-107; Reypens, 49).
4 Biblia vetusta. Vele uitgaven. Vermoedelijk 'vetusta' ten opzichte van de bovengenoemde 'Biblia Lovaniensiu(m) D(octorum)' en dus van vóór 1574 of misschien zelfs van vóór 1547. (Reypens, 49-50).
5 Breviariu(m) novu(m) praemon(stratense) in 2b(us) voluminib(us). Waarschijnlijk: Breviarium secundum ritum Candidissimi Ordinis Praemonstratensis. Parijs, Societas typographica librorum Officii Ecclesiastici, 1598, 8°, 2 dln., verzorgd door Servais de Lairvelz OPraem. (1560-1631), in opdracht van de abt-generaal van van de orde der norbertijnen, François de Longpré OPraem. (1549- 1613). (Bohatta, 989; Goovaerts,IV, 235; Valvekens (1927), 251).
6 Breviariu(m) antiquu(m) (praemonstratense) in 2 vol. Vermoedelijk: Breviarium secundum ritum Candidissimi Ordinis Praemonstratensis. Parijs, J. Kerver, 1574, 8°, 2 dln., verzorgd door Martin Bourlier OPraem. (?-ca. 1588), in opdracht van De Longpré's voorganger, Jean Despruets OPraem. (1521-1596). (Bohatta, 986; Goovaerts, IV, 235; Valvekens (1927), 242-243).
7 Diurnale. Vermoedelijk: Diurnale Ordinis Praemonstratensis. Parijs, Th. Kerver, 1545, 24°. (Goovaerts, IV, 220; Reypens, 50).
8 Horae de D(omi)na. Vermoedelijk: Horae beatae Mariae Virginis, secundum usum Praemonstratensem. Parijs, Th. Kerver, 1548, 16°. (Goovaerts, IV, 220; Lacombe, 438).
9 Processionale impressu(m). Vermoedelijk: Processionale secundum ritum Ecclesiae et Ordinis Praemonstratensis. Parijs, weduwe J. Kerver, 1574, 8°, in opdracht van Jean Despruets OPraem. verzorgd door Martin Bourlier OPraem. (Herdrukt in 1584: Parijs, weduwe J. Kerver, 1584, 8°). (Goovaerts, IV, 270; Molin/Aussedat-Minvielle, 2372; Valvekens (1927), 242-244; Reypens, 50).
10 Summa (Totius) Theologiae D(iv)i Thomae (Aquinatis) in 6 vol. Thomas van Aquino OP (ca. 1225-1274), heilige, kerkleraar. Vele uitgaven. Een zesdelige editie verscheen in 1575 te Antwerpen bij Plantijn onder de titel: Sancti Thomae Aquinatis Summa Totius Theologiae, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1575, 2°, 6 dln., een herdruk van de eerste Plantijn-editie van dit werk, verschenen in 1569 in 5 delen, nu aangevuld met de verhandeling "De sacramentis ecclesiae axiomata" van de Leuvense hoogleraar Augustinus Hunnaeus (1521-1578), die samen met een aantal andere Leuvense theologen de beide uitgaven voor Plantijn had verzorgd. (Voet, 2313).
11 Navarrus. Martin de Azpilcueta (1492-1586), naar zijn geboortestreek Navarra bijgenaamd: Doctor Navarrus; Spaans moraaltheoloog; o.a. hoogleraar te Salamanca en Coïmbra; raadsman van de pausen Pius V, Gregorius XIII en Sixtus V. Ongetwijfeld zijn meest bekende werk: Enchiridion sive Manuale confessariorum et poenitentium. Dit werk verscheen voor het eerst in het Portugees te Coïmbra in 1549. De Latijnse editie beleefde een eerste druk te Salamanca in 1557 en verscheen in de Nederlanden pas in 1575: Antwerpen, Chr. Plantijn, 1575, 4°. (Voet, 616; BCNI, 3493; BT, 229; Reypens, 50).
12 Aphorismi Co(n)fessarioru(m) (ex Doctorum sententiis collecti). Door Emmanuel Sa SJ (1530-1596), Portugees moraaltheoloog. Venetië, 1595, 12°; Antwerpen, J. Trognaesius, 1599, 12°. (DBS, VII, 349; Van Buijtenen, 70; Reypens, 50).
13 Calepin(us). Giacomo Calepio OESA (ca. 1435-1510), beter bekend onder zijn kloosternaam: Ambrogio Calepino of Ambrosius Calepinus, schrijver van een bekend encyclopedisch woordenboek in het Latijn, voor het eerst gedrukt te Reggio (Italië) bij Donnino Bertocchi in 1502. Via vele aanvullingen in talrijke herdrukken groeide dit werk uit tot een omvangrijk woordenboek in diverse talen. In de Nederlanden werd dit werk voor het eerst uitgebracht in 1545 onder de titel: Pentaglottos, hoc est, quinque linguis, nempe Latina, Graeca, Germanica, Flandrica & Gallica constans, etc. Antwerpen, A. Copenius voor J. Gymnicus, 1545, 4°. In 1572 verscheen het als: Dictionarium, (...) in quo Latinis dictionibus adjectae sunt Graecae, Gallicae, Italicae & Hispanicae, etc. Antwerpen, weduwe en erfgenamen J. Steels, 1572, 2° en Antwerpen, erfgenamen A. Birckman, 1572, 2°; de twee laatstgenoemde uitgaven werden bezorgd door de Leuvense drukker Servatius Sassenus. (DBI, XVI, 669-670; Labarre, 1, 68, 122; BT, 535, 536, 5358; Reypens, 51).
14 Ep(isto)lae Hiero(n)i(m)i. Sophronius Eusebius Hieronymus van Stridon (ca. 347-419), heilige, kerkvader. Vele uitgaven. Mogelijk gebruikte Van Emmerick de door Petrus Canisius SJ (1521-1597) verzorgde editie: Epistolae D. Hieronymi Stridonensis, in libros treis distributae. Dillingen, 1562, 8°; Leuven, H. Wellaeus, 1573, 12°. (DBS, II, 670; BCNI, 3412; BT, 5958; Reypens, 51).
15 Josephus Judaeus. Flavius Josephus (37-ca. 100), Joods geschiedschrijver. Vermoedelijk zijn verzameld werk. Vele uitgaven. Gezien de opgave betreft het hier mogelijk: Josephi Judei historici Praeclara opera (...) de Antiquitatibus libri XX (...) de Judaico bello libri VII (...) de Antiqua Judeorum origine, etc. Parijs, F. Regnault en J. Petit, 1514, 2°. (BN, LXXVIII, 1261; BM, XIII, 795).
16 4. libri scripti Lovanii cu(m) no(n)ullis aliis dictatis et scriptis. Ongetwijfeld eigen aantekeningen. Deze opgave doet vermoeden dat Van Emmerick te Leuven studeerde (zie: p. 32).
17 D(omi)nic(us) Soto in 4u(m) (sententiarium) in 2 vol. Domingo de Soto of Dominicus Soto OP (1495-1560), Spaans theoloog en filosoof, biechtvader van Karel V. Zijn commentaar op het vierde deel van de "Sententiën" van Petrus Lombardus (zie: I, 18) verscheen voor het eerst te Salamanca: deel I bij Johannes a Canova in 1557 (2°) en deel II bij Andreas de Portunariis in 1560 (2°), en werd daarna nog diverse malen als tweedelige editie uitgebracht, o.a.: Salamanca, J.B. a Terranova, 1569, 2°; Venetië, D. Nicolinus, 1570, 4°; Venetië, J.M. Lenus, 1575, 4°; Venetië, H. Zenarius, 1584, 4°; etc. In de Nederlanden verscheen het werk in één band bij de Leuvense drukkers J. Bogardus en H. Wellaeus in 1573 (2°). (Quetif/Echard, II, 173; Adams, S, 1474, 1476, 1477, 1479; BN, CLXXV, 549; BT, 6775, 6776; Reypens, 51).
18 Petrus Lombardus. Petrus Lombardus (ca. 1095-1160), Italiaans scholastiek theoloog, bisschop van Parijs. Ongetwijfeld zijn belangrijke werk: Sententiarum Libri IV, tot in de zestiende eeuw hét handboek voor de scholastieke of dogmatische theologie (vandaar zijn bijnaam: Magister Sententiarum). Vele uitgaven, o.a.: Leuven, B. Gravius, 1546, 4°; diverse malen herdrukt. (BT, 3987; Reypens, 51-52).
19 Catechismus Rom(anu)s. Catechismus ex decreto Concilii Tridentini ad parochos Pii V Pont. Max. jussu editus. Rome, P. Manutius, 1566, 2°; Leuven, J. Bogardus, 1567, 8°; in 1570 te Antwerpen bij Plantijn verschenen getiteld: Catechismus romanus ex decreto Concilii Tridentini, et Pii V Pont. Max. jussu primum editus. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1570, 8°; diverse malen herdrukt. (Machiels, C, 202; BT, 590; BCNI, 3055, 3218; Reypens, 52).
20 Catechism(us) Canisii. Petrus Canisius SJ (1521-1597), catecheet, heilige, kerk- leraar. Waarschijnlijk: Parvus catechismus Catholicorum. Keulen, M. Cholinus, 1558; Dillingen, S. Mayer, 1558; in 1559 te Antwerpen verschenen getiteld: Catechismus catholicus iuventuti formandae hoc saeculo quam maximè necessarius, etc. Antwerpen, J. Bellerus, 1559, 8°. (DBS, II, 634; BCNI, 2690; Reypens, 52).
21 Catechism(us) AEmundi Augerii. Edmond Auger SJ (1530-1591), Frans theoloog, hofpredikant en biechtvader van Hendrik III van Frankrijk. Catechismus, id est Catholica Christianae Iuventutis Institutio. Parijs, S. Nivellius, 1568, 16°; te Antwerpen verschenen in een vertaling getiteld: Den clenen catechismus, ende de somme der Christelycker Religien, etc. Antwerpen, E.Ph. Trognaesius, 1568, 12°. (DBS, I, 633 en VIII, 1706; BCNI, 3108; Reypens, 51).
22 Catechism(us) F. Nauseae. Friedrich Grau of Fredericus Nausea (ca. 1490-1552), Duits controverstheoloog, bisschop van Wenen. Catholicus catechismus Friderici Nauseae, (...) in catholicum catechismum libri sex, etc. Keulen, J. Quentel, 1543, 2°; in de Nederlanden uitgebracht onder de titel: Catholicus catechismus Friderici Nauseae, (...) in catholicum catechismum libri quinque, etc. Antwerpen, J. Steels, 1544, 8°. (Klaiber, 2374; BN, CXXIII, 106; Adams, N, 79; BCNI, 2059; BT, 2194; Reypens, 52).
23 Enchridion the(o)logiae pastoralis (et doctrina necessaria sacerdotibus curam animarum administrantibus) Binsfeldii. Petrus Binsfeld(ius) (ca. 1540-1598), vicaris-generaal van het aartsbisdom Trier, titulair bisschop van Azot. Trier, H. Bock, 1591, 8°; dit werk werd in de Nederlanden pas in 1611 uitgebracht getiteld: Exactum examen ordinandorum, sive theologiae pastoralis (...) enchridion, etc. Douai, 1611. (ADB, II, 651; NDB, II, 248- 249; DHGE, VIII, 1509; BCNI 5660; Reypens, 52).
24 Co(n)ciliu(m) Trid(entin)u(m). Canones et decreta sacrosancti oecumenici, et generalis Concilii Tridentini, sub Paulo III, Julio III et Pio IIII, Pont. Max. celebrati. De uitgave van de decreten van het concilie van Trente (1545-1563), voor het eerst verschenen in 1564: Rome, P. Manutius, 1564, 2°; Leuven, M. Verhasselt, 1564, 4°; Leuven, J. Bogardus, 1564, 8°; Leuven, P. Zangrius, 1564, 8°; Antwerpen, G. Silvius, 1564, 8°. (Machiels, C, 583, 584; BT, 552; BCNI, 2861; Reypens, 52-53).
25 Genebrard(us) in psalmos. Gilbert Génébrard of Gilbertus Genebrardus OSB (1537-1597), Frans hebraïst en exegeet, hoogleraar te Parijs, aartsbisschop van Aix-en-Provence. Psalmi Davidis vulgata editione, (...) et commentariis (...) a Gilberto Genebrardo (...) instructi, etc. Parijs, P. L'Huillier, 1577, 8°; Antwerpen, Beysius, 1592. (Franâois, I, 368; DThC, VI, 1184; Dagens, 138; BCNI, 4164; Reypens, 53).
26 Thesaur(us) biblioru(m) (omnium, utriusque vitae antidotum (...) complectens). Door William Allott of Guilielmus Allottus (?-1590), Engels seculier priester. Antwerpen, P. Bellerus, 1577, 8°. (DNB, I, 337; BM, I, 469; BCNI, 3602; Reypens, 53).
27 Loci co(mmun)es biblioru(m). Vermoedelijk: Flores bibliorum, sive loci communes omnium fere materiarum ex veteri ac novo Testamento excerpti atque alphabetico ordine digesti, etc. door Thomas Hibernicus OP (ca. 1270-na 1316) ook bekend als Palmerston of Palmeranus, naar zijn geboorteplaats Palmerstown in Ierland. Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, J. Steels, 1555, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1572, 8°. (DNB, XIX, 654-655; Quetif/Echard, II, 744-745; BCNI, 2478; Machiels, B, 463; BT, 456; Voet, 2320, 2321).
28 Opuscula Granatensis in 7 vol. Luis de Sarria of Ludovicus Granatensis OP (1504-1588), bekend Spaans prediker en mysticus. Een zevendelige uitgave met 'Opuscula' van hem is mij niet bekend. Vermoedelijk gaat het hier om een aantal apart uitgegeven werkjes, die in totaal zeven banden opleveren. Deze zeven banden moeten waarschijnlijk gezocht worden onder zijn door Michael ab Ysselt (ca. 1550-1597) in het Latijn vertaalde werkjes: De frequenti communione libellus. Keulen, G. van Kempen, 1586, 8°; Exercitia in septem meditationes matutinas. Keulen, Birckmann, 1586, 8°; Vita Christi. Keulen, G. van Kempen, 1586, 8°; Dux peccatorum. Keulen, G. Calenius, 1587, 8°; Memoriale vitae christianae. Keulen, G. Calenius, 1587, 8°; Flores (...), ex omnibus eius opusculis spiritualibus. Keulen, G. Calenius, 1588, 8°; Introductionis ad symbolum fidei libri quatuor. Keulen, G. Calenius, 1588, 8°; De oratione et meditatione. Keulen, Birckmann, 1588, 8°, 2 dln.; Paradisus precum. Keulen, G. Calenius, 1589, 8°. (Quetif/Echard, II, 286-291; BCNI, 3896, 3897, 3898, 3942, 3943, 3983, 3985, 3987, 4040; Vermaseren, 376-388).
29 Collationes (sacrae) Brede(n)bachii. Tilmann(us) Bredenbach(ius) (1526-1587), Duits theoloog; kanunnik te Antwerpen, Bonn en Keulen. Keulen, M. Cholinus, 1584, 8°. (ADB, III, 279; Paquot, I, 455-456; BN, XIX, 133; BCNI, 3825; Reypens, 53-54).
30 Costerus (con)tra haereticos. Franciscus Coster of Costerus SJ (1532-1619), beroemd prediker en apologetisch en ascetisch schrijver. Het betreft hier ongetwijfeld zijn: Enchridion controversiarum praecipuarum nostri temporis de religione, in gratiam sodalitatis Beatissimae Virginis Mariae, etc. Keulen, Birckmann, 1585, 8°. (DBS, II, 1514; BB, I, 866 (C 514); Reypens, 54). N.B.: Van Emmerick gebruikte de uitgave: Keulen, Birckmann, 1593, 12°, blijkens de aantekening: "fr. Petrus ab Emmerick Ducissilvius utitur", op het schutblad van een exemplaar van deze editie in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag (1114 F 31). (DBS, II, 1515; BB, I, 869 (C 519)).
31 Libell(us) Sodalitatis (hoc est piarum et christianarum institutionum libri quinque). Door Franciscus Costerus SJ (zie: I, 30). Antwerpen, Chr. Plantijn, 1586, 8°. (DBS, II, 1511; BB, I, 856 (C 485); BCNI, 3892; Voet, 1039; Reypens, 54).
32 (Doorgehaald: Psalteriu(m) graecolatinu(m)). Deze opgave is doorgehaald. Blijkbaar stond dit werkje wel bij Van Emmerick in de kast, maar mocht het om een of andere reden niet (of niet meer) tot zijn inboedel gerekend worden en werd het dus bij vergissing mee opgetekend. (Reypens, 54).
33 Ludovic(us) Blosius de recreatione a(n)i(m)ae. Louis de Blois of Ludovicus Blosius OSB (1506-1566), abt van Liessies (Henegouwen). Psychagogia, hoc est animae recreatio quatuor libris distincta, etc. [Leuven], 1549; Antwerpen, weduwe M. Nutius, 1560, 12°. (DS, I, 1732; DHGE, IX, 235; Herraets, 111; Franâois, I, 131; BCNI, 2702; BT, 335).
34 Exercitiu(m) Christianae pietatis. Anoniem verschenen werkje: Keulen, A. Mylius, 1589, 24°; Leuven, J. Masius, 1599, 12°. Het werd waarschijnlijk geschreven door Johannes Deckers SJ (1560-1619), respectievelijk hoogleraar filosofie te Douai en hoogleraar theologie te Leuven. (BNB, IV, 868; DBS, II, 1870; BCNI, 4037, 4490).
35 Tauler(us) in passione(m). Johannes Tauler(us) OP (ca. 1300-1361), Duits mysticus. Het betreft hier het vermoedelijk ten onrechte aan hem toegeschreven werkje: De vita et passione Salvatoris nostri Jesu Christi piissima exercitia, etc. Keulen, J. Quentel, 1548, 8°; Antwerpen, J. Steels, 1551, 16°. (Quetif/Echard, I, 679; BCNI, 2169; BT, 6093; Reypens, 54).
36 Divini amoris pharetra auctore Lanspergio. Johann Landsberg of Johannes Lanspergius OCarth. (ca. 1490- 1539), bijgenaamd: Gerecht of Justus; prior te Jülich (gelegen bij Keulen). Antwerpen, M. de Keyser, 1532, 16°. (Klaiber, 1758; BCNI, 1217; Dagens, 77; NK, 1316).
37 De doctrina moriendi opusculu(m). Door Josse Clicht(h)ove of Judocus Clichtoveus (ca. 1472- 1543), Zuidnederlands theoloog, hoogleraar te Parijs, kanunnik te Chartres. Parijs, S. de Colines, 1520, 4°; Antwerpen, J. Grapheus voor J. Steels, 1535, 16°. (BB, I, 604-605 (C 429 en 431); NK, 586; Machiels, C, 484; BCNI, 1366; Reypens, 55).
38 Locoru(m) p(rae)cipuoru(m) sacrae scripturae etc., (con)tra (omnes nunc vigentes) haere(ses) panoplia. Door Réné Benoî(s)t of Renatus Benedictus (1521-1608), Frans theoloog, pastoor van de parochies Saint Pierre-des-Arcis en Saint-Eustache te Parijs, hoogleraar theologie te Parijs. Parijs, N. Chesneau, 1566, 8°. (Michaud, III, 656-657; Férèt, II, 137-138; BN, X, 897; Migne, XXXIX, 922).
39 Innoce(n)ti(us) de (con)te(m)ptu mundi (sive de miseria humanae conditionis libri tres). Lothario di Segni (1160/1161-1216), beter bekend als paus Innocentius III (1198-1216), een van de belangrijkste middeleeuwse pausen. Vele uitgaven, o.a.: Leuven, H. Wellaeus, 1563, 12°. (BT, 6040; BCNI, 2830).
40 Historiae s(an)ctoru(m) D(omi)ni Haraei. Franciscus Verhaer of Haraeus (1555-1631), Noordnederlands seculier priester. Vitae Sanctorum ex probatissimis authoribus et potissimum ex Surio brevi compendio summa fide collectae per R. D. Franciscum Haraeum. Antwerpen, weduwe Chr. Plantijn en J. Moretus, 1590, 8°. (BCNI, 4079; BT, 1381; Reypens, 55-56). N.B.: Van Emmerick bezat in ieder geval tijdens zijn pastoraat te Diest de uitgave: Antwerpen, weduwe Chr. Plantijn en J. Moretus, 1594, 8°, blijkens de (aangesneden) aantekening: "fr. Petrus (...) ab Emmerick Pastor B. Mariae in Diest An. 16(..)" op het titelblad van een exemplaar van deze editie in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag (1705 C 41). (BCNI, 4221; Machiels, H, 26; BT, 1382; Reypens, 55-56).
41 Historiae Indicae cu(m) ep(isto)lis in 2 vol. De Latijnse vertaling van een handschrift in het Portugees van Emmanuel a Costa of Dacosta SJ (ca. 1540-1604), verzorgd door Giovanni Pietro Maffei of Johannes Petrus Maffaeus SJ (1533-1603), o.a. hoogleraar rethorica aan het studiehuis van zijn orde te Rome. Dilingen, S. Mayer, 1571, 8°; Keulen, G. Calenius en erfgenamen J. Quentel, 1574, 8°; als tweedelige uitgave: Venetië, D. Zenarius, 1588-1589, 4°; Keulen, Birckmann, 1590, 8°. (DBS, II, 1505 en V, 294-295, 298; BN, CIII, 238-239; BM, XVI, 538-539; Adams, M, 90, 92, 94; Machiels, M, 61, 62; Reypens, 56).
42 Historia Eccl(esiast)ica in 3 vol. Gezien het opgegeven aantal delen, kan hier alleen maar sprake zijn van: Historiae scriptores Graeci, latine, interprete Christophorsono. Leuven, S. Sassenus voor erfgenamen A. Birckmann, 1568, 8°, 3 dln. Dit is de Latijnse vertaling van oorspronkelijk in het Grieks verschenen werken van een aantal vroeg-christelijke kerkhistorici: Eusebius (ca. 265-339), bisschop van Caesarea; Socrates (ca. 380-na 439), advocaat te Constantinopel; Sozomenus (4de/5de eeuw), advocaat te Constantinopel; Evagrius (346-399) kluizenaar en Theodoretus (ca. 393-ca. 466), bisschop van Kyrrhos (Syrië). De vertaling werd verzorgd door John Christopherson of Johannes Christophorsonus (?-1558), Engels seculier priester, bisschop van Chichester. (DNB, IV, 295; BN, XXVIII, 1100; BT, 1077, 5967; Migne, XLI, 562).
43 Novidius Fracc(us). Ambrogio Fracchi of Ambrosius Fraccus, Italiaans dichter uit de eerste helft van de zestiende eeuw, bijgenaamd: Novidio of Novidius, de nieuwe Ovidius. Hij schreef een gedicht in het genre van de "Fasti" van Ovidius, met als titel: Sacrorum Fastorum libri XII, cum romanis consuetudinibus per totum annum suisque causis ac stellis, etc. Rome, M.A. Bladus, 1547, 4°; Antwerpen, J. Bellerus, 1559, 12°. (NBG, XVIII, 421; BN, LIV, 306; BT, 1175; Machiels, F, 207; Reypens, 57).
44 Ludovic(us) Vives de (con)cordia et disc(ordia) (in humano genere ad Carolum V Caesarum libri quatuor). Juan Luis Vives of Johannes Ludovicus Vives (1492-1540), Spaans humanist, filosoof en pedagoog; vestigde zich rond 1512 te Brugge. Antwerpen, M. Hillen van Hoochstraten, 1529, 8°. (NBW, IV, 921; NK, 2163; Machiels, V, 330; BM, XXVI, 307; Reypens, 57).
45 Ludovic(us) Vi(ves) de (ver)i(ta)te fidei (christianae libri quinque). Johannes Ludovicus Vives (zie: I, 44). Bazel, J. Oporinus, 1542, 2°; Keulen, P. Horstius, 1564, 8°. (NBW, IV, 922; Paquot, I, 121; Dagens, 94; BN, CCXII, 1059; Reypens, 57).
46 Eiusde(m) rethorica. Johannes Ludovicus Vives (zie: I, 44). Vermoedelijk betreft het hier: De ratione dicendi libri tres. Leuven, R. Rescius, voor B. Gravius, 1533, 8°; in 1536 opnieuw verschenen te Bazel onder de titel: Rhetoricae, sive de recte dicendi ratione libri tres. Bazel, [Lasius], 1536, 8°. (BM, XXVI, 307; Reypens, 57).
47 Lacta(n)ti(us). Lucius Caecilius Lactantius Firmianus (ca. 240-ca. 320), Noordafrikaans vroeg-christelijk schrijver en redenaar, kerkvader. Waarschijnlijk zijn verzameld werk. Vele uitgaven, o.a.: Subiaco, C. Sweynheym en A. Pannartz, 1465, 2°; Antwerpen, J. Grapheus, 1532, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1570, 8°. (IDL, 2862; BCNI, 1214, 3236; NK, 3321; BT, 1746; Voet, 1502; Reypens, 57).
48 Quaestiones quotl(ibeticae) Adr(ian)i sex(t)i. Adrianus Floriszoon Boeyens (1459-1523), beter bekend als paus Adrianus VI (1522-1523). Leuven, Th.M. van Aalst, 1515, 2°. (BNB, II, 602; NK, 9; BN, I, 282; Reypens, 57-58).
49 Consonantiae Jh(e)su Ch(rist)i et p(ro)ph(e)taru(m) (hoc est ipsius Christi necessarium cognitionem ex divinis scripturis compendium). Door Antonio Marinario of Antonius Marinarius OCarm. (?-1570), Italiaans theoloog, o.a. procurator-generaal van zijn orde. Venetië, 1539, 4°; Venetië, F. Bindoni en M. Pasinus, 1540, 8°; Parijs, O. Petit, 1541, 8°; Antwerpen, 1541, 8° en Parijs, V. Gaultherot, 1543, 8°. (DThC, IX, 2478-2479; De Villiers, I, 178; Migne, XXXIX, 494; BN, CVI, 1000-1001).
50 Theatru(m) co(n)versionis gentiu(m) (totius orbis). Door Arnoldus Mermans of Mermannius OFM (ca. 1530-1578), o.a. lector theologie aan het studiehuis van zijn orde te Leuven. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1572, 8°. (BNB, XIV, 529; De Troeyer, II, 272; Voet, 1663; Machiels, M, 433; Adams, M, 1353; BCNI, 2831; Reypens, 58).
51 Itinerariu(m) Beniamini Tudelensis. Benjamin Ben Jona uit Tudela (Navarra) beter bekend als Benjaminus Tudelensis (?-1173), Joods geleerde. Het betreft hier een beschrijving van zijn reizen door het gebied rond de Middellandse Zee en het Nabije Oosten. De eerste edities van dit werk verschenen in het Hebreeuws (Constantinopel, 1543; Ferrara, 1556). De Spaanse theoloog en filoloog Benedictus Arias Montanus (1527- 1589) bezorgde Plantijn een Latijnse vertaling, die in 1575 werd gedrukt onder de titel: Itinerarium Beniamini Tudelensis; in quo res memorabiles, quas ante quadringentos annos totum fere terrarum orbem notatis itineribus dimensus vel ipse vidit vel a fide dignis suae aetatis hominibus accepit, breviter atque dilucide discribuntur; Ex Hebraico Latinum factum. Bened. Aria Montano interprete. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1575, 8°. (DHGE, VII, 1344-1346; Voet, 641; BT, 293; Machiels, B, 282; Adams, B, 670; Reypens, 58).
52 De vita rectè institue(n)da Gerard(us) Zutphanien(sis). Gerardus Zerbolt van Zutphen (1367-1398), vertegenwoordiger van de Moderne Devotie, circa 1383-1385 toegetreden tot het Heer Florenshuis te Deventer. Een geschrift van hem getiteld: 'De vita rectè instituenda' is mij niet bekend. Vermoedelijk betreft het hier een uitgave van enkele van zijn ascetische tractaatjes. Een aanwijzing hiervoor verschaft de in 1566 opgestelde catalogus van de Librije van Zutphen, uitgegeven door K.O. Meinsma. Onder nummer 315 geeft deze catalogus: Gerardi Zutphaniensis, viri pii iuxta ac eruditi Opuscula duo ad vitam corrigendam recteque instituendam, quibusvis accomoda. Keulen, 1539. Dit boekwerkje is helaas niet meer in de Librije aanwezig. Mogelijk bevatte het de tractaatjes: "De spiritualibus ascensionibus" en "De reformatione trium virium animae". (Meinsma, 309; vergelijk: BCNI, 1664).
53 D(ivus) Ambr(osius) de officiis. Aurelius Ambrosius (ca. 339-397), bisschop van Milaan, heilige, kerkleraar. Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, J. Steels, 1542, 8° en Antwerpen, J. Bellerus, 1566, 12°. (BCNI, 1984; Machiels, A, 301; BT, 94, 95; Reypens, 59). N.B.: Van Emmerick bezat in ieder geval tijdens zijn pastoraat te Tilburg de uitgave: Antwerpen, J. Steels, 1542, 8°, blijkens de aantekening: "fr. Petrus van Emmerick Past. Tilborgensi", op het titelblad van een exemplaar van deze editie in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag (1703 E 61). Het bandje met dit KB-nummer bevat twéé werkjes van Ambrosius, namelijk het reeds genoemde "De officiis" en daarachter, het in 1558 te Leuven door de erfgenamen van Servatius Sassen in druk uitgegeven "In Cantica Canticorum Commentaria". Van Emmerick bezat waarschijnlijk slechts het eerste werkje, aangezien diverse aantekeningen uit de zeventiende eeuw op het titelblad van dit tractaatje gedeeltelijk zijn weggesneden, vermoedelijk door het opnieuw bewerken van de snede, waaruit valt op te maken dat de beide werkjes op zijn vroegst pas in de tweede helft van de zeventiende eeuw werden samengevoegd.
54 Fra(nciscus) Sonni(us) (con)tra haeret(ic)os. Frans van de Velde of Franciscus de Campo (1506-1576), ook wel Sonnius genoemd, naar zijn geboorteplaats Son bij Eindhoven; eerste bisschop van 's-Hertogenbosch en daarna eerste bisschop van Antwerpen. Succincta demonstratio ex verbo Dei et Patribus errorum cuiusdam confessionis Calvinisticae, recens per has inferioris Germaniae regiones sparsae. Leuven, J. Bogardus, 1567, 8°. (BNB, XXIII, 203; BN, CLXXV, 119; Klaiber, 2901; Adams, S, 1435).
55 Judoc(us) Rave(n)steyn (con)tra Illiricu(m). Josse of Judocus (van) Ravesteyn (ca. 1506-1570), ook wel Tiletanus genoemd, naar zijn geboorteplaats Tielt (Vlaanderen); hoogleraar theologie te Leuven. Catholicae confutationis prophanae illius et pestilentis confessionis, (quam Antverpiensem Confessionem appellant pseudoministri quidam) contra varias & inanes cavil- lationes Mat. Flacci Illyrici, Apologia seu Defensio, etc. Leuven, P. Zangrius, 1568, 8°. (Matthias Flaccius Illyricus (1520-1575), luthers theoloog, was in 1566 als predikant te Antwerpen werkzaam, waar hij samen met andere lutherse theologen, gesteund door Willem van Oranje, een belijdenisgeschriftje opstelde in de geest van de Augsburgse Confessie, om de diverse protestantse groeperingen in de Nederlanden te verenigen). (BNB, XVIII, 805; BB, IV, 858-859 (R 20); Machiels, R, 51; BT, 4105; Klaiber, 2654; Reypens, 59).
56 Michael Bai(us) de lib(ero) (hominis) arbitrio. Michael de Bay of Bajus (1513-1589), hoogleraar theologie te Leuven. Zijn antischolastische opvattingen zorgden voor enorme tweespalt binnen de theologische faculteit van de universiteit van Leuven en bezorgden hem diverse veroordelingen. Hij kan beschouwd worden als de wegbereider voor het Jansenisme. Leuven, B. Gravius voor P. Zangrius, 1563, 8°. (DThC, II, 38; BN, IX, 45; BT, 5145; Reypens, 59).
57 Via vitae. Het betreft hier een bewerking en Latijnse vertaling van het in 1542 bij Hendrik Peetersen van Middelburch te Antwerpen verschenen werkje: Den Wech des Levens (...) leerende hoe dat een goet kersten mensch moet beghinnen ende voortgaen in deuchden etc. van Floris van Haarlem of Florentius Harlemannus OCarth. (?-1543), prior te Leuven, bezorgd door Nicolaas Zegers OFM (ca. 1495-1559), o.a. lector H. Schrift aan het studiehuis van zijn orde te Leuven, Antwerpen, J. Loëus, 1551, 8°. (DS, V, 422; BCNI, 1998, 2284; De Troeyer, II, 78).
58 Co(m)pendiu(m) Theologiae Gerssonis. Jean Charlier de Gerson of Johannes Gerson (1363-1429), hoogleraar theologie te Parijs. Vermoedelijk het ten onrechte aan hem toegeschreven: Egregium perutileque sacre theologie compendium quod magistro Johanni Gerson (...) adscribitur atque inter opera sua annotatur, etc. Parijs, Th. Duguernier, 1508, 8°. (BN, LIX, 783; BM, V, 521; Machiels, G, 258).
59 Novu(m) test(ament)u(m) in 4° et in 16°. Vele uitgaven, in 4° o.a.: Bazel, J. Frobenius, 1521; Parijs, S. Colinaeus, 1541; Leuven, B. Gravius voor P. Zangrius Tiletanus, 1563; idem, 1569; in 16° o.a.: Antwerpen, M. Hillenius, 1535; Antwerpen, J. Gymnicus, 1552; Antwerpen, Birckmann, 1570. (Adams, B, 1722, 1726, 1750; BM, III, 134-135; BT, 510; NK, 4309; Machiels, B, 605, 617; BCNI, 2354, 3262; Reypens, 59).
60 Dialectica Hunnaei. Augustinus Huens of Hun(n)aeus (1521-1578), hoogleraar theologie te Leuven. Dialectica iuxta laudatissimum celeberrimae Lovaniensis Academiae morem ab illo (Hunnaeo) in gratiam morum discipulorum conscripta. Leuven, H. Wellaeus, 1561, 8°; dit werkje werd, na een herziening door de auteur, uitgegeven door Plantijn onder de titel: Dialectica, seu generalia logices praecepta omnia, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1566, 8°. (BNB, IX, 717; Voet, 1419; BT, 1542, 6016; Reypens, 59-60).
61 Dialectica Titelmanni. Frans Tittelmans of Franciscus Titelmannus OFM (1502-1537), hoogleraar filosofie en theologie aan het studiehuis van zijn orde te Leuven; in 1536 toegetreden tot de toen nog jonge orde van de capucijnen. Ongetwijfeld zijn: De consideratione Dialectica libri VI. Antwerpen, S. Cock, 1533, 8°; in herdruk ook verschenen onder de titel: Compendium Dialecticae ad libros logicorum Aristotelis. (o.a.: Parijs, P. Calvarinus, 1539, 8°; idem, 1543, 8°; etc.). (De Troeyer, II, 576, 578, 581; NK, 3958; Machiels, T, 245).
62 Dialectica Fonsecae. Pedro da Fonseca SJ (1528-1599), bekend Portugees filosoof, doceerde o.a. te Coïmbra. Institutionum Dialecticarum libri VIII. Lissabon, erfgenamen J. Blavius, 1564, 4°; Keulen, M. Cholinus, 1567, 8°. (DBS, III, 837; Reypens, 60).
63 Or(ati)o(n)es Ciceronis in 3 vol. Marcus Tullius Cicero (106-43 v. Chr.), Romeins politicus, redenaar en prozaschrijver. Vele uitgaven, in drie delen o.a.: Venetië, A. Manutius, 1554, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, (1584-) 1585, 8°. (Machiels, C, 386; Voet, 963; BT, 5436; Reypens, 60).
64 Ovid(ius) in 2 vol. Publius Ovidius Naso (43 v. Chr.-ca. 18 na Chr.), Romeins dichter. Waarschijnlijk gaat het hier om zijn verzameld werk. Vele uitgaven, in twee delen o.a.: Bazel, H. Petri, 1560, 8°. (BM, XIX, 93; Reypens, 60).
65 Xenophon. Xenophon (ca. 430-ca. 354 v. Chr.), Grieks schrijver. Vermoedelijk betreft het hier zijn verzameld werk. Vele uitgaven, in het Grieks o.a.: Florence, Ph. Junta, 1527, 2°; Grieks-Latijn o.a.: Bazel, N. Brylingerus, 1545, 2°; idem, 1555, 2°; Bazel, Th. Guarinus, 1569, 2°; idem, 1572, 2°; en in het Latijn o.a.: Bazel, A. Cratander, 1534, 2°. (BN, CCXXVIII, 324, 337, 345; BM, XXVII, 653; Machiels, X, 1; Reypens, 60-61).
66 Sen(ten)tiae v(eterum) poëtaru(m) (per locos communes digestae). Door Georg Major (1502-1574), luthers theoloog, predikant en hoogleraar theologie te Wittenberg. Antwerpen, J. Steels, 1545, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1561, 16°; diverse malen herdrukt. (ADB, XX, 110; BT, 4323, 6727; Voet, 1618; Reypens, 61).
67 Valeri(us) Max(imus). Valerius Maximus (eerste helft 1ste eeuw na Chr.), Romeins schrijver. Ongetwijfeld zijn bekendste werk: Dictorum Factorumque memorabilium libri IX. Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, J. Grapheus voor J. Steels, 1535, 8°; idem, 1542, 8°; Antwerpen, Ph. Nutius, 1567, 12°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1567, 8°. (NK, 2095; Adams, V, 106; BT, 4591, 4592, 6965; Voet, 2410; Reypens, 61).
68 Cicero (Rhetoricorum) ad (C.) Herenniu(m) (libri IV). Marcus Tullius Cicero (zie: I, 63). Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, J. Grapheus voor J. Steels, 1536, 8°; Keulen, erfgenamen A. Birckmann, 1563, 8°; Antwerpen, weduwe J. Loëus, 1568, 4°. (NK, 2668; Adams, C, 1688; BM, V, 853; Reypens, 61).
69 Galen(us) de (com)positione medicame(n)toru(m). Claudius Galenus (130-ca. 210), afkomstig uit Pergamum in het tegenwoordige Turkije, een van de bekendste geneesheren uit de Klassieke Oudheid. Het betreft hier ófwel: De compositione medica- mentorum per genera libri septem. Bazel, A. Cratander, 1530, 2°; Lyon, G. Rovillius, 1552, 8°, ófwel: De compositione medicamentorum secundum locos (...) libri decem. Parijs, J. Guinterius, 1535, 2°; Bazel, H. Frobenius en N. Episcopius, 1537, 2°; Parijs, G. Chevallonius, 1539, 8°; Lyon, G. Rovillius, 1549, 8°. (Adams, G, 59; NUC, CLXXXIX, 263; BN, LVI, 801-802; BM, X, 16).
70 Jeremiae Triverii (com)me(n)taria in Galenu(m). Jeremias de Dryvere, Dri(e)verius of T(h)riverius (1504- 1554), vaak Brackelius of Brachelius genoemd naar zijn geboorteplaats Bra(e)kel (Vlaanderen), geneesheer te Leuven. Vermoedelijk zijn: In tres libros Galeni de temperamentis et unum de inaequali intemperie commentarii quatuor. Leuven, S. Sassenus, 1535, 4°; of anders zijn: Novi et integri commentarii in omnes Galeni libros de temperamentis. Lyon, G. Rovillius, 1547, 16°. (NK, 2019; Machiels, T, 349; BM, XXV, 477; Reypens, 61-62).
71 Anthonii Mureti or(ati)o(n)es. Marc-Antoine Muret of Marcus Antonius Muretus (1526-1585), Frans seculier priester, humanist, o.a. hoogleraar filosofie te Rome. Venetië, M. Amadorus, 1571, 8°; Leuven, J. Bogardus, 1594, 12°. (Frijhoff, 229; BN, CXXI, 1038; Machiels, M, 650).
72 Hieroni(mus) Vida. Marco Girolamo Vida van Cremona of Marcus Hieronymus Vida Cremonensis CRLat. (ca. 1490-1566), Italiaans humanist, dichter, bisschop van Alba (Noord-Italië). Waarschijnlijk zijn verzameld werk. Rome, L. Vincentius, 1527, 4°; [Antwerpen, Chr. Plantijn, 1558]; Antwerpen, J. Steels, 1558, 16°. (NBG, XLVI, 124; BN, CCVIII, 414; Voet, 2436; BT, 4753; Reypens, 62).
73 Swetoni(us). Gaius Suetonius Tranquillus (ca. 75-ca. 140 na Chr.), Romeins geschiedschrijver. Vermoedelijk zijn meest bekende werk: Vitae XII Caesarum. Vele uitgaven, o.a.: Rome, C. Sweynheym en A. Pannartz, 1470, 2°; Antwerpen, J. Loëus, 1548, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1574, 8°; Antwerpen, weduwe Chr. Plantijn en J. Moretus, 1591, 4°. (IDL, 4238; Pellechet/Polain, 10802; Machiels, S, 640; BN, CLXXX, 312; BT, 4435, 6808; Voet, 2265; Adams, S, 2045, 2050, 2052; Reypens, 62).
74 Adam(us). Vermoedelijk Adamus Scotus OPraem. (ca. 1150-1212), abt van Dryburgh (Schotland). Een gedeelte van zijn werken werd in 1518 te Parijs gedrukt door Egidius de Gourmont; het betreft de tractaten: "Liber de ordine et habitu atque professione canonicorum ordinis praemonstratensis", "Liber de tripartito tabernaculo" en "Liber de triplici genere contemplationis" (Parijs, E. de Gourmont voor A. de Fontaine, 1518, 2°). (DNB, I, 80-81; Adams, A, 145; Palleschi, 27; Reypens, 62).
75 Fra(ncesco) Petrarcha. Francesco Petracco of Petrarc(h)a (1304-1374), beroemd Italiaans dichter en prozaschrijver, bekend als een van de grondleggers van het Humanisme. Waarschijnlijk gaat het hier om zijn verzameld werk. Vele uitgaven, o.a.: Bazel, [J. Amerbach], 1496, 2°; Venetië, S. de Luere voor A. Torresanus, 1501, 2°; Venetië, G. Giolito, 1549, 8°; Bazel, H. Petri, 1554, 2°. (IDL, 3579; Polain, 3059; BN, CXXXV, 34; BM, XX, 86; Adams, P, 773, 775, 776).
76 Th(oma)s Linacer. Thomas Linacre, Linacer of Linacrus (1460-1524), Engels humanist en geneesheer. Ongetwijfeld: De emendata structura Latini sermonis libri VI, etc. Londen, R. Pynsonus, 1524, 4°; Parijs, R. Stephanus, 1527, 4°; Keulen, G. Fabricius, 1555, 8°. (DNB, XI, 1148; BM, XV, 368; Adams, L, 682, 692; Reypens, 63).
77 Sinonyma graeca. Waarschijnlijk: Martinus Rulandus (1532-1602), Duits geneesheer en filoloog. Synonymorum graecorum sylva. Bazel, 1563, 8°; Trier, [P. Ulhardus], 1563, 8°. (Frijhoff, 261; BN, CLIX, 9; BM, XXII, 139).
78 Hesiod(us). Hesiodus (8ste eeuw v. Chr.), Grieks dichter, tijdgenoot van Homerus. Vermoedelijk zijn hoofdwerk: Erga kai hèmerai, (...) Opera et dies, etc. Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, Chr. Plantijn, 1564, 8°. (Voet, 1318; BT, 1426).
79 Ep(isto)lae Pauli Manutii. Paolo Manuzio of Paulus Manutius (1512-1574), Italiaans humanist en typograaf. Venetië, A. Manutius, 1558, 8°; Keulen, P. Horst, 1564, 8°. (Machiels, M, 158, 160; Reypens, 63).
80 Nicolai Biesii physica. Nicolaas Biese of Biesius (1516-1572), arts en filosoof, hoogleraar medicijnen te Leuven. De universitate, sive de physica atque universa naturae philosophiae libri III, etc. Antwerpen, M. Nutius, 1556, 4°. (BNB, II, 419; Reypens, 63).
81 Eras(mus) de (con)scribendis ep(isto)lis, correct(us). Desiderius Erasmus (ca. 1469-1536), bekend Noordnederlands humanist. Bazel, J. Frobenius, 1522, 4°; Antwerpen, M. Hillen van Hoochstraten, 1522, 8°. Blijkbaar gecensureerd. (BN, XLVII, 845; NK, 2944; Reypens, 63).
82 Ide(m) de (statim ac liberaliter) insti(tuendis) pueris etc. correct(us). Desiderius Erasmus (zie: I, 81). Bazel, J. Frobenius, 1529, 4°; Straatsburg, C. Egenolphus, 1529, 8°; Parijs, C. Wechel, 1529, 8°. Blijkbaar gecensureerd. (BN, XLVII, 858; Reypens, 63).
83 Co(m)me(n)tari(us) de bello germ(anico) Caroli 5ti. Door Luis d'Avila Y Zuñiga of Ludovicus ab Avilla et Zunniga (eerste helft 16de eeuw), Spaans legergeneraal, diplomaat en historicus. Deze imitatie van de commentaren van Caesar op de Gallische oorlog, geprojecteerd op de door Karel V in het Duitse Rijk gevoerde Schmalkaldische Oorlog, verscheen voor het eerst in het Spaans te Venetië in 1548. De eerste Latijnse editie werd in de Nederlanden uitgebracht: Antwerpen, J. Grapheus voor J. Steels, 1550, 8°. (NBG, III, 868; BB, I, 112, 115-116 (A 83 en A 91); BT, 217; Machiels, A, 1119; Reypens, 63).
84 Ep(isto)lica (Georgii) Macropedii. Joris van Lanckveldt of Georgius Macropedius (1487-1558), Brabants priester, humanist, lid van de gemeenschap der Broeders van het.Gemene Leven te 's-Hertogenbosch. Antwerpen, J. Hillenius, 1543, 8°. (BB, IV, 20 (M 80); Reypens, 63).
85 Syntaxis graeca Varennii. Jan van der Varen of Johannes Varennius (ca. 1462-1536), Zuidnederlands humanist. Syntaxis linguae Graecae, etc. Leuven, R. Rescius, 1532, 4°; zeer bekend werk, diverse malen herdrukt, o.a.: Leuven, B. Gravius, 1551, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1578, 8°. (NBW, III, 885; Foppens, II, 742; Machiels, V, 91; BT, 7010; Voet, 2417; Reypens, 64).
86 Syntaxis graeca Fabricii. Georgius Fabricius (1516-1571), Duits humanist, filoloog, dichter en geschiedschrijver; rector van het gymnasium te Meissen bij Dresden. De syntaxi partium orationis apud Graecos liber, etc. Parijs, G. Morelius, 1549, 8°; Straatsburg, W. Rihelius, 1555, 8°; Keulen, P. Horst, 1561, 8°. (BM, VIII, 1217; Machiels, F, 24, 25; Reypens, 64).
87 Libri 6 Musicales Orlandi. Roland de Lassus of Orlando di Lasso (ca. 1532-1594), Zuidnederlands musicus en componist, o.a. kapelmeester aan het hof van hertog Albrecht V van Beieren. Het betreft hier waarschijnlijk zes boeken met mottetten. (zie: II, 95). Vele uitgaven. Mogelijk: Mottetta, sex vocum, typis nondum uspiam excusa; singulari authoris industria jampridem composita, ex praelo submissa. Quibus tam voces humanae, quam cuiusvis generis instrumenta musica concentu non iniucundo applicari possunt, etc. München, A. Berg, 1582, 4°, 6 dln. (BNB, XI, 406; NUC, CCCXVII, 344).
88 Ite(m) 5 alii: scripti. Niet geïdentificeerd. Mogelijk vijf handgeschreven boeken met muziekwerken van Orlando di Lasso (zie: I, 87).
89 Ite(m) 5 alii diversor(um) auctor(um), impressi cu(m) no(n)nullis aliis scriptis musicalib(us). Niet geïdentificeerd.
90 Gra(m)maticalia Veraepei. Simon Ver(r)eept of Ver(r)ep(a)eus (1522-1598), Brabants seculier priester, humanist, o.a. schoolmeester te Hilvarenbeek en 's-Hertogenbosch; vanaf 1589 kanunnik van het kathedrale kapittel van de Sint-Jan te 's-Hertogenbosch. Ongetwijfeld: Epitomes novae Grammatices Despauterianae Libri Quinque. (bevattend: Rudimenta, Etymologia, Syntaxis, Prosodia et Supplementum): Antwerpen, Chr. Plantijn, 1578, 8°, 5 dln.; een bewerking van de bekende Latijnse grammatica van Johannes Despauterius (ca. 1480-1520), Zuidnederlands humanist en schoolmeester; diverse malen herdrukt. (Nauwelaerts, 67; Voet, 2438).
91 Verepaeus de (con)scrib(endis) ep(isto)lis. Simon Verepaeus (zie: I, 90). Antwerpen, A. Tilenius, 1571, 8°. (Nauwelaerts, 86; BN, CCV, 911).
92 De copia verbor(um). Vermoedelijk eveneens een werkje van Simon Verepaeus (zie: I, 90): Praeceptiones de verborum et rerum copia, item de figuris, sive de tropis et schematibus, per quaestiones in usum scholarum luculenter et brevissime explicatae, etc. Keulen, Quentel, 1582. (Nauwelaerts, 85; Reypens, 64).
93 Preces Verepaei. Simon Verepaeus (zie: I, 90). Verepaeus schreef een drietal gebedenboekjes die diverse herdrukken beleefden, zowel in hun oorspronkelijke versie als in een bewerking of vertaling. Het bekendste is: Precationum piarum Enchridion. Antwerpen, 1565; Antwerpen, 1567, 12°. De andere twee zijn getiteld: Precationes liturgicae in dies septem digestae. Antwerpen, J. Bellerus, 1574, 32° (16°), en: Praecationes scholasticae in usum puerorum collectae. Antwerpen, J. Bellerus, 1591, 32°. (Nauwelaerts, 58-66; Reypens, 64).
94 Gra(m)matica hebraica. Waarschijnlijk: Grammatica hebraica absolutussima Eliae Levitae Germani, etc. Bazel, J. Frobenius, 1525, 8°, van de Joodse geleerde Elias Levita (1469-1549), of het hierop gebaseerde werkje van de Leuvense hoogleraar Hebreeuws Jan van Kampen of Johannes Campensis (ca. 1490-1538), met als titel: Grammatica Hebraica ex libellis Eliae, etc. Leuven, Th.M. van Aalst, 1528, 4°. Een derde, maar misschien gezien de opgave een minder voor de hand liggende mogelijkheid is: Grammatica hebraea absolutissima, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1564, 4°, van Johannes Isaac Levita (?-1577), hoogleraar Hebreeuws te Leuven en Keulen. (BN, XLVII, 25; Adams, E, 114; NK, 1201; Voet, 1456).
95 Aug(ustinus) de doctrina Ch(rist)iana. Aurelius Augustinus (354-430), bisschop van Hippo, heilige, kerkvader. Vele uitgaven, o.a.: Keulen, erfgenamen A. Birckmann, 1553, 24°; Keulen, P. Horst, 1556, 24°; Leuven, H. Wellaeus, 1574, 16°. (Adams, A, 2200, 2201; BCNI, 3441; BT, 188).
96 Gregorii Nazia(n)zeni Apologetic(us). Gregorius van Nazianze of Nazianzenus (ca. 329-ca. 389), heilige, kerkvader. Het betreft hier ófwel: S. Gregorii Nazianzeni Apologeticus, S. Hieronymi (...) De vita clericorum, S. Ambrosii (...) De dignitate sacerdotali liber. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1570, 16°, ófwel: S. Gregorii Nazianzeni Theologi Orationes tres, Apologeticus, De amore erga Pauperes, & in natalem diem Salvatoris nostri a Julio Gabrielio Eugubino latine redditae. Ejusdem in easdem scholia, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1573, 8°. Een aparte uitgave van bovengenoemde verhandeling van Gregorius van Nazianze is mij niet bekend. (Voet, 1263, 1264; BT, 5872; BN, LXIV, 132; Adams, G, 1162).
97 Exercitioru(m) Sp(irit)ualiu(m) liber. Door Jean Michel de Vesly OCarth. (?-1600), prior te Parijs. Lyon, J.B. Buysson, 1598, 12°; Keulen, J. Gymnicus, 1599, 12°. (DS, X, 1200; Dagens, 170; BN, CXIV, 453; Gruys, I, 135).
98 Charte magna q(uae) sic inscribitur Synopsis reru(m) ecclesiasticaru(m) (ad annum Christi 1577). Een plakkaat met daarop een chronologische tijdtafel in twaalf kolommen, vervaardigd ten behoeve van de Engelse studenten te Douai door Edward(us) Rishton(us) (1550-1586), Engels seculier priester. Douai, J. Bogardus, 1595, 2°. (DNB, XVI, 1207; Migne, XLI, 683; BCNI, 10689).
99 Homiliae (in Evangelia) Renhardi Luts. Reinhard Lutz (ca. 1510-1591), pastoor te Schlettstadt in de Elzas. Bazel, H. Petri, 1557, 8°; Antwerpen, J. Latius, 1558, 12°; Antwerpen, J. Steels, 1558, 12°; idem, 1559, 12°. (Klaiber, 1966; Machiels, L, 579; BT, 2012, 6264, 6265; BCNI, 2650).
100 De imitatione Chr(ist)i Th(oma)s de Ke(m)pis. Thomas van Kempen of a Kempis CR (1379-1471), een van de meest bekende vertegenwoordigers van de Moderne Devotie; verbleef aanvankelijk in het Heer Florenshuis te Deventer, maar trad circa 1399 toe tot het klooster Sint-Agnietenberg bij Zwolle, behorend tot het Kapittel van Windesheim. Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, J. Steels, 1550, 24°; Leuven, J. Foulerus, 1570, 12°; Antwerpen, J. Bellerus, 1575, 16°; Antwerpen, J. Moretus, 1599, 16°. (BCNI, 2356, 3268, 3535, 4533; De Backer, 80, 111, 121, 133; BT, 4513, 4515, 4517, 6860).
101 Meditationes Aug(ustin)i. Augustinus (zie: I, 95). Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, Aeg. Coppenius voor J. Coccius, 1539, 16°; Antwerpen, J. Grapheus voor J. Steels, 1547, 16°; Leuven, H. Wellaeus, 1574, 12°; Keulen, Birckmann, 1584, 32°. (BCNI, 1630, 2128; NK, 2319; BT, 193, 5121; BN, V, 429).
102 Rationale Divinoru(m) (Officiorum). Door Guillaume Durand of Guilielmus Durandus (ca. 1230- 1296), bisschop van Mende (Frankrijk). Vele uitgaven, o.a.: Mainz, J. Fust en P. Schoeffer, 1459, 2°; Keulen, U. Zell, ca. 1475, 2°; Antwerpen, weduwe en erfgenamen J. Steels, 1570, 8°. (DBF, XII, 661; IDL, 1649, 1651; Pellechet/Polain, 4479, 4491; Polain, 1368; BN, XLV, 585; BCNI, 3222; BT, 998; Reypens, 65).
103 Virtutu(m) vitioru(m)q(ue) exempla. Door Nicolaus de Hannapes (Hannapis) OP (ca. 1225-1291), Frans theoloog, laatste patriarch van Jeruzalem (1288-1291). Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, J. Grapheus voor J. Steels, 1534, 8°; idem, 1535, 8°; Antwerpen, J. Steels, 1544, 16°; idem, 1550, 16°. (BCNI, 1348, 1407, 2060; NK, 1594, 1595; Adams, H, 34; Quetif/ Echard, I, 425; BT, 2200; Reypens, 65).