Bijlage III. De boeken van Adrianus Eynthouts 1601
| 1 | Biblia Sacra Benedicti. Zie: I, 1. |
| 2 | Novum Testamentu(m) cu(m) scholiis Isidori Brixii. Thaddaeus Cucchi of Isidorus Clarius OSB (ca. 1495-1555), Italiaans exegeet, afkomstig uit Chiari bij Brescia (Brixia), abt te Pontida, Bergamo en Cesena, bisschop van Foligno. Novum Testamentum latinum brevibus variarum translationum annotationibus illustratum (...) adjectis scholiis, auctore Isidoro Clario, etc. Antwerpen, J. Steels, 1543, 8°; idem, 1544, 8°. (LThK, II, 125; François, I, 204-205; BT, 5236, 5238; Migne, XXXIX, 125). |
| 3 | Ite(m) aliud cu(m) scholiis Gagnaei. Jean de Gagny of Johannes Gagnaeus (?-1549), hoogleraar theologie te Parijs. Waarschijnlijk betreft het hier twee aparte werken: een Nieuw Testament met (bijgebonden?): In quatuor sacrosancta Jesu Christi Evangelia, necnon in Actus Apostolicos facillima clarissimaque scholia, ex praecipuis graecorum et latinorum scriptis selecta, per D. Joannem Gagneium (...), cura D. Joannis Benedicti emendata. Parijs, C. Guillard, weduwe C. Chevallonius en G. Desboys, 1552, 2°; Antwerpen, J. Latius, 1559, 8°. (LThK, IV, 485; Michaud, XV, 360; BN, LVI, 497; Machiels, B, 654, 678; BT, 5828; BCNI, 2678; Flament, 31). |
| 4 | Psalterium Hebraicum. Vele uitgaven, o.a.: Bazel, J. Frobenius, 1523, 16°; idem, H. Frobenius en N. Episcopius, 1538, 16°; Antwerpen, Chr. Plantijn voor C. Bombergh, 1566, 16°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1574, 24°; idem, 1576, 16°; idem, 1580, 16°; idem, 1581, 16°. (Prijs, 35, 53; BM, III, 57; BT, 480, 5214, 5215; Voet, 657, 658, 659, 660). |
| 5 | Jonas Joel Malachias Hebraicè. Drie boeken uit het zogenaamde Twaalfprofetenboek van het Oude Testament. Van het boek Jonas zijn uitgaven in de Hebreeuwse taal bekend uit 1561 en 1567: Bazel, Th. Guarin, 1561, 8°; Parijs, R. Stephanus, 1567, 4°; de boeken Joël en Malachias werden tesamen in het Hebreeuws uitgegeven in 1530, van commentaar voorzien door de Joodse geleerde, rabbijn David Kimhi (?-1240): Bazel, H. Petri, 1530, 8°, en verschenen apart in de Hebreeuwse taal in 1563 (Joël: Parijs, 1563, 8°; Malachias: Keulen, 1563, 8°). (Prijs, 108b, 31; Steinschneider, I, 14, 31, 32; BN, XXXVI, 314; BM, III, 43; Migne, XXXIX, 31-32). |
| 6 | Novum Testamentum grecè. Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, Chr. Plantijn, 1572, 2°; idem, 1573 [1574], 8°; idem, 1574, 24°; idem, 1583, 8°; idem, 1584, 2°. (Voet, 645, 646, 648, 677, 678; BT, 504, 5235; Machiels, B, 597; Migne, XXXIX, 74). |
| 7 | Conciliu(m) Tridentinu(m). Zie: I, 24. |
| 8 | Cathechismus Romanus. Zie: I, 19. |
| 9 | Cathechismus Coloniensis, et Canisii. Met Cathechismus Coloniensis wordt vermoedelijk bedoeld het werkje Enchiridion christianae institutionis van Johannes Gropper, dat tesamen met de decreten van het in 1536 onder Hermann von Wied gehouden provinciaal concilie van het aartsbisdom Keulen in druk verscheen (zie: II, 31). Cathechismus Canisii (zie: I, 20). |
| 10 | Hosii Opera fere o(mn)ia. Stanilaus Hosius (zie: II, 26). Parijs, A. Gorbinus, 1562, 2°; Parijs, G. Desboys, 1562, 2°; Parijs, S. Nivellius, 1562, 2°; Parijs, G. Cavellat, 1562, 2°; Antwerpen, J. Steels, 1566, 2°. (Klaiber, 1608; BN, LXXIII, 983; BM, XXII, 773; BT, 1515). |
| 11 | Jo(ann)is Campensis in psalteriu(m) paraphrases. Johannes Campensis (zie: I, 94). Antwerpen, M. de Keyser, 1532, 16°. (BCNI, 1213; NK, 3257). |
| 12 | Manuale S(ancti) Augustini in parva forma. Augustinus (zie: I, 95). Vele uitgaven, in klein formaat o.a.: Keulen, M. de Werdena, 1507, 8°. (Adams, A, 2214). |
| 13 | Item adhuc semel cum no(n)nullis aliis operibus eiusdem in magna forma. Augustinus (zie: I, 95). Waarschijnlijk een deel van zijn verzameld werk (zie: IV, 9) met daarin in ieder geval het "Manuale" (zie: III, 12). Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, Chr. Plantijn, 1576-1577, 10 dln., 2° (met in deel IX het "Manuale"). (Voet, 604; Adams, A, 2168; BT, 185). |
| 14 | Opera D(ivi) Hieronymi. Hieronymus van Stridon (zie: I, 14). Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, Chr. Plantijn, [1578-]1579, 2°, 9 dln. in 8 bdn. (Voet, 1333; BCNI, 3671; BT, 1452; BN, LXXVII, 1219). N.B.: De Koninklijke Bibliotheek te Den Haag bezit deze editie gebonden in drie banden (1700 B 2-4) met voorin, linksboven op het dekblad van de eerste band, de aantekening: "T/154bis", verwijzend naar de in 1828 opgestelde catalogus van de verzameling boeken van de abdij Tongerlo, die door aankoop door de overheid in 1827 in het bezit van de Koninklijke Bibliotheek geraakte (zie: p. 28). De banden bevatten verder geen aantekeningen, maar op grond van het genoemde catalogusnummer kan men veilig aannemen dat deze uitgave van de werken van Hieronymus in drie banden eens deel uitmaakte van het boekenbezit van de abdij Tongerlo (zie: V, 1). |
| 15 | Opera D(ivi) Leonis Pape. Zie: II, 61. |
| 16 | Opera Lactantii. Zie: I, 47. |
| 17 | Bartholomaeus Anglicus de p(ro)prietatibus rerum. Bartholomaeus Anglicus OFM (ca. 1180-ca. 1250), afkomstig uit Engeland, lector theologie aan het studiehuis van zijn orde te Maagdenburg; een der eerste middeleeuwse encyclopedisten. Keulen, ca. 1472, 2°. (IDL, 670; Polain, 497). |
| 18 | Ludovici Granatensis Dux p(ecca)toru(m) et Memoriale (vitae christianae). Zie: I, 28. |
| 19 | Dionisii Carthusiani Scala religiosoru(m) (pentateuchus). Dionysius van Leeuw of Dionysius Carthusianus OCarth. (1402/1403-1471), bekend mysticus en ascetisch schrijver. Keulen, P. Quentell, 1531, 12°; Antwerpen, J. Bellerus, 1556, 12°. (BCNI, 1155; Gruys, I, 74; BT, 909). |
| 20 | Loci communes Antonii et Maximi. Twee middeleeuwse florilegisten. Antonius bijgenaamd "Melissa" (11de/12de eeuw), Grieks monnik. Sententiae sive loci communes ex sacris et profanis authoribus ab Antonio Monacho (...) collecti, etc. Antwerpen, J. Bellerus, 1555, 12°. (LThK, I, 670; BT, 5079). Maximus bijgenaamd "Confessor" (ca. 580-ca. 662), Grieks monnik, abt te Chrysopolis, heilige. Loci communes ex sacris et prophanis libris graecis congesti, etc. Antwerpen, J. Bellerus, 1555, 12°. (LThK, VII, 208-209; BT, 6297). Waarschijnlijk tesamen in één band (zie ook: III, 73). |
| 21 | Proverbia Salomonis Hebraicè. Vele uitgaven, o.a.: Bazel, J. Frobenius, 1520, 8°; idem, 1524, 8°; Bazel, H. Frobenius en N. Episcopius, 1548, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1566, 16°; idem, 1574, 24°; Leiden, F. Raphelengius, 1590, 16°. (Prijs, 11a, 16, 82; Steinschneider, I, 11, 25; Voet, 662, 663; Fuks, 7; Adams, B, 1534; Migne, XXXIX, 37). |
| 22 | Vocabularius. Waarschijnlijk het bekende woordenboek Latijn-Nederlands (Nederduits): Vocabularius copiosus theutonicus cui nomen conflatus vocabulorum. Leuven, J. de Westfalia, 1477-1483, 2°; diverse malen herdrukt. (IDL, 4665; Polain, 4012; Machiels, V, 374). |
| 23 | Lexicon grecum ac hebraicum. Mogelijk: Lexicon Graecum, et institutiones linguae graecae ad sacri apparatus instructionemen Thesauri Hebraicae linguae, olim a Sante Pagnino Lucensi conscripti, epitome cui accessit grammatices libellus ex optimis quibusque grammaticis collectus, twee gedeelten van het 'apparatus' van de beroemde polyglot-bijbel van Christoffel Plantijn (Biblia Sacra hebraicae, chaldaice, graece et latine, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1568-1573, 2°, 8 dln.), die vaak als afzonderlijke uitgaven werden verhandeld. (Voet, 644). |
| 24 | Clenardi institutio(n)es grecè et hebraicè. Nicolaas Cleynaerts of Nicolaus Clenardus (1495-1542), hoogleraar Latijn en Grieks te Salamanca. Institutiones in linguam Graecam. Leuven, R. Rescius en J. Sturmius, 1530, 4° en: Tabula in grammaticen Hebraeam. Leuven, Th.M. van Aalst, 1529, 4°. (NBW, II, 120-123; NK, 585, 2676). |
| 25 | Bellarmini institutio(n)es (linguae) hebraicè. Robertus Bellarminus SJ (zie: II, 14). Rome, F. Zanettus, 1578, 8°; Antwerpen, J. Moretus, 1596, 8°. (DBS, I, 1151-1152). |
| 26 | Munsteri institutio(n)es hebraicae. Sebastiaan Münster (1488-1552), was korte tijd franciscaan, maar legde het ordeskleed af om tot de gereformeerde kerk toe te treden; hoogleraar Hebreeuws te Bazel. Institutiones grammaticae in Hebraeam linguam, etc. Bazel, Froben, 1524, 8°. (ADB, XXIII, 30-33; Sbaralea, III, 93; Machiels, M, 642). |
| 27 | Gulielmus Parisiensis de 7. S(a)cr(ame)ntis. Guillaume de Baufet (?-1319), bisschop van Parijs. (Door sommigen ook wel toegeschreven aan Guillaume de Paris OP (14de/15de eeuw), hoogleraar theologie te Parijs, cf. Quetif/Echard, I, 518). Vele uitgaven, o.a.: Lyon, A. Marsilius, 1580, 16°; idem, 1586, 8°. (DThC, II, 480; Migne, XL, 654). |
| 28 | Compendium Bunderii co(n)tra hereticos. Jan van den Bundere of Johannes Bunderius OP (1482-1557), prior te Gent en Brugge, vanaf ca. 1540 inquisiteur-generaal van het bisdom Doornik. Compendium dissidii quorundam haereticorum atque theologorum, etc. Parijs, J. Foucher en V. Gaultherot, 1539, 8°; in 1543 herdrukt met als titel: Compendium concertationis hujus saeculi sapientium ac theologorum super erroribus moderni temporis, etc. Parijs, V. Gaultherot, 1543, 8°; in de Nederlanden pas in het jaar 1555 in druk verschenen, met als titel: Compendium concertationum in quo omnes huius saeculi haereses confunduntur ex sacrorum Bibliorum fonte, sanctorumque virorum authoritatibus congestum, etc. Antwerpen, J. Steels 1555, 8°. (Quetif/Echard, II, 160; Klaiber, 444; Machiels, B, 1090, 1092; BT, 5341). |
| 29 | Magister Sententiarum. Zie: I, 18. |
| 30 | Bandinus in Sententiaru(m) libros. Bandinus (12de eeuw), theoloog, slechts bekend door het werk: Sententiarum libri quatuor, een uittreksel uit de sententiën van Petrus Lombardus (zie: I, 18), in 1516 als handschrift ontdekt in een klooster aan de Donau door Johannes Eckius (zie: II, 47) en in 1519 voor het eerst gedrukt te Wenen; verder verscheen het werk nog in 1557 te Leuven, getiteld: Sententiarum libri quatuor, Summa methodice tractatur, auctore Bandino, theologo doctissimo ac pervetusto, etc. Leuven, P. Colonaeus, 1557, 8°. (LThK, I, 1218; BN, VII, 21; Migne, XXXIX, 663; BT, 5146). |
| 31 | Holthusius de examine ordinandoru(m). Johannes Holthusen of Holthusius (?-1497), Duits theoloog. Zijn: Modus examinandi sacrorum ordinum candidatos (o.a.: Antwerpen, J. Withagius, 1565, 16°), verscheen als 'Examen ordinandorum' samen met twee gelijksoortige werkjes van de Duitse theologen Johannes Ferus (zie II, 51) en Georgius Wicelius (zie: XX, 45): Examen ordinandorum, in quo quidquid ad clericorum institutionem pertinere vi- detur (...) breviter digestum est, auctoribus (...) Joan. Fero, Joan. Holthusi ac Georgio Wicelio, etc. Venetië, 1567, 8°; Douai, J. Bogardus, 1599, 12°. (Machiels, H, 290; Migne, XL, 1281; BN, LXXIII, 82-83). |
| 32 | Epitome Chronicoru(m). Waarschijnlijk: Historiarum et chronicorum mundi epitome velut index, usque ad annum 1533, etc. Antwerpen, J. Grapheus voor M. Hillen, 1533, 8°; Antwerpen, J. Grapheus voor J. Steels, 1533, 8°; idem, 1536, 8°; een werkje van Achilles Pirminius Gassar(us) (1505-1577), geneesheer te Augsburg. (NK, 952, 953, 955; BB, III, 96-97 (G 34 en 37); Machiels, G, 93, 94). N.B.: In de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag bevindt zich de editie: Antwerpen, J. Grapheus voor J. Steels, 1536, 8° (231 G 8) met voorin, linksboven op het dekblad, het catalogusnummer "T/24", waaruit blijkt dat dit werkje eens toebehoorde aan de abdij Tongerlo (zie: III, 14). |
| 33 | Pauli AEmilii historia regni Franciae. Paulus AEmilius (?-1529), afkomstig uit Verona (Italië), historicus, kanunnik van het kapittel van de Notre Dame te Parijs. Ongetwijfeld zijn: De rebus gestis Francorum libri IV, etc. Parijs, J. Badius Ascensius, s.d. [ca. 1516/1517], 2°. (Michaud, XII, 440; BN, CXXXI, 565; Machiels, A, 78). |
| 34 | Ciceronis Officia, Ep(isto)lae, Questiones Tusculanae, Oratio p(ro) Milone. Marcus Tullius Cicero (zie: I, 63). De Officiis Libri III. Vele uitgaven; getiteld: Officia, etc. o.a.: Parijs, F. Regnault, 1520, 8°; Antwerpen, M. Hillen, 1547, 8°. (BN, XXIX, 142; Machiels, C, 369). Epistolae (waarschijnlijk: Epistolae familiares of Epistolarum familiarum libri XVI) Vele uitgaven, o.a.: Leuven, J. Veldener, 1476, 2°; Antwerpen, J. Loëus, 1544, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1565, 8°. (IDL, 1276; Polain, 1068; Pellechet/Polain, 3586; BN, XXIX, 101; BT, 5424; Voet, 940). Tusculanarum Quaestiones libri V. Vele uitgaven; getiteld: Quaestiones Tusculanae. o.a.: Bazel, J. Froben, 1523, 8°; Leuven, S. Sassenus, 1537, 4°; Keulen, J. Gymnicus, 1543, 8°. (BN, XXIX, 309; NK, 576; Adams, C, 1804). Oratio pro Milone. Vele uitgaven, o.a.: Leuven, S. Sassenus, 1536, 4°; Antwerpen, J. Grapheus voor J. Steels, 1536, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1582, 4°. (BN, XXIX, 210-211; NK, 2662, 2663; Voet, 962; BT, 5434). |
| 35 | Dialectica Fonsecae cum Hunnei dialectica. Zie: I, 62 en I, 60. |
| 36 | Epitome Dialectices Hunnei. Door Christoffel van Vladeracken of Christophorus Vladeraccus (1524-1601), Brabants humanist, rector van de Latijnse school te 's-Hertogenbosch. 's-Hertogenbosch, J. Scheffer, ca. 1588, 12°. (NNBW, IX, 1214; BNB, XXVI, 806; Paquot, I, 82; Van den Oord, 215). |
| 37 | Homiliae Eusebii. Eusebius van Emesa (ca. 295-ca. 359), bisschop van Emesa. Waarschijnlijk betreft het hier ófwel: Homiliae in evangelia, quae cunctis diebus dominicis totius anni, ac feriis quadragesimalibus legi solent, nunc primum in lucem editae. Parijs, C. Fremy, 1554, 8°; Antwerpen, J. Latius voor J. Steels, 1555, 8°, ófwel: Homiliae ad populum eloquentissimae et religiosissimae, recens in lucem emissae per Joannem Gaigneium. Parijs, N. Dives, 1547, 8°; Leuven, S. Valerius voor P. Zangrius, 1560, 12°. (BN, XLVIII, 850-851; Adams, E, 1063, 1065, 1066; BT, 1078, 5748). |
| 38 | Homiliae collectae p(er) Reinhardu(m) Lutz. Zie: I, 99. |
| 39 | Enchridion (sive Interrogatorium perutile) p(ro) a(n)i(m)abus regendis Alexandri de Ariostis. Allessandro de Ariosto of Alexander Ariostus OFM (?-ca. 1484), Italiaans theoloog. Venetië, Ph. Pincius Mantuanus, 1513. (DBI, IV, 167; NBG, III, 152; Wadding, 9). |
| 40 | Pastorale Binsfeldii. Zie: I, 23. |
| 41 | Manipulus curatorum. Door Guy de Montrocher of Guido de Monte Rocherii (14de eeuw), pastoor te Teruel in Aragon (Spanje). Dit bekende handboek pastoraaltheologie verscheen voor het eerst in druk omstreeks 1470 te Savigliano in Piëmont en beleefde daarna diverse herdrukken, o.a.: Keulen, B. de Unkel, 1476, 4°; Leuven, J. de Westfalia, 1483, 4°; Antwerpen, J. Withagius voor J. Bellerus, 1554, 12°; idem, 1555, 12°; idem, 1556, 12°. (Michaud, XXIX, 199-200; IDL, 2129, 2137; Polain, 1772, 1777; Machiels, G, 1554, 1555, 1556; BT, 5892). |
| 42 | Dictata Adriani Smets. Niet geïdentificeerd. |
| 43 | Syntaxis ac prosodia Verepaei. Waarschijnlijk het derde en het vierde deel van de vijfdelige Latijnse grammatica van Simon Verepaeus (zie: I, 90). |
| 44 | Rhetorica Ciceronis ac Cornelii Valerii. Marcus Tullius Cicero (zie: I, 63). Waarschijnlijk zijn: Rhetoricorum ad C. Herennium libri IV, etc. Vele uitgaven; getiteld: Rhetorica, etc. o.a.: Lyon, S. Barbierus voor J. Frellonius, 1562, 16°; Lyon, S. Barbierus voor A. Vincentius, 1562, 16°. (BN, XXIX, 45; Adams, C, 1686). Cornelius Wouters of Valerius (1512-1578), hoogleraar Latijn te Leuven. In universam bene dicendi rationem Tabula, summam artis Rhetoricae complectens, etc. [Bazel, 1545]; Leuven, S. Sassenus, 1563, 12°; Antwerpen, Chr. Plantijn, [1567-]1568, 8°. (Paquot, II, 598; BNB, XXVII, 401; NNBW, V, 992; Voet, 2394; BT, 6949). |
| 45 | Augustini Eugubini Recognitio in pentateuchum Moysis. Agostino Steuco of Augustinus Steuchus CR (1496-1548), bijgenaamd: Eugubinus, naar zijn geboorteplaats Gubbio (Italië); bisschop van Kissamos (Kreta). Venetië, A. Manutius, 1529, 4°; Lyon, S. Gryphius, 1531, 8°. (LThK, IX, 1063; BN, CLXXVIII, 273; Machiels, S, 589). |
| 46 | Examen Ordinandoru(m) Jo(ann)is Feri. Johannes Ferus OFM (zie: II, 51). Mainz, F. Behem, 1550, 8°; Antwerpen, J. Withagius voor J. Bellerus, 1554, 12° (zie ook: III, 31). (Klaiber, 3259; Adams, F, 385; BT, 5784). |
| 47 | Sententiae et phrases ex Cicerone collectae. Mogelijk betreft het hier het werkje van Christophorus Vladeraccus (zie: III, 36) getiteld: Selectissimae Latini sermonis phrases, ex uno soloque Cicerone, Belgicè et Gallicè redditae, et ex omnibus Ciceronis operibus collectae, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1586, 12°. (NNBW, IX, 1214; BNB, XXVI, 806; Voet, 2472). |
| 48 | Collatio Claudii Beliocensis in Pauli Epistolas et Apocalipsim. Claudius Guilliaudus (1493-1551), naar zijn geboortestreek Beaujolais (Frankrijk) bijgenaamd: Beliocensis; pastoor van zijn geboortedorp Villefranche en gegradueerd kanunnik van het kapittel te Autun. Collatio in omnes divi Pauli apostoli epistolas (...) per Claudium Guilliaudum, etc. Lyon, S. Gryphius, 1542, 4°; idem, 1543, 4°; idem, 1544, 4°. Een soortgelijk werk van hem over de Apocalyps is mij niet bekend. (Férèt, II, 72; Adams, G, 1570, 1571; BN, LXVI, 694; Migne, XXXIX, 363). N.B.: In de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag bevindt zich een bandje dat de volgende werken bevat: Claudius Guilliaudus, Collatio in omnes divi Pauli Apostoli epistolas, etc. Lyon, S. Gryphius 1543, 4°; Claudius Guilliaudus, Canonicas Apostolorum septem epistolas collatio, etc. Lyon, S. Gryphius, 1543, 4°; Ambrosius van Milaan (zie: I, 53), Expositio Beati Ambrosii episcopi super Apocalypsim. Nunc primum in lucem edita. Parijs, M. Vascosanus, 1554, 4°. Deze band behoorde eens tot het boekenbezit van de abij Tongerlo, zoals blijkt uit het catalogusnummer "T/16", voorin, linksboven op het dekblad (zie: III, 14) en uit de aantekeningen: "fr. Elco Bijnen Relig. Tong. 1705 circator" en "Bibliot. Tongerl." op het eerste titelblad (K.B. Den Haag: 542 C 14). Zeer waarschijnlijk bedoelde Eynthouts met bovengenoemde opgave de in dit bandje samengebonden werkjes en is het werkje over de Apocalyps dus niet van Claudius Guilliaudus, maar van Ambrosius van Milaan. |
| 49 | Defensio Frederici Staphyli co(n)tra hereticos. Friedrich Stapelage of Fredericus Staphylus (1512-1564), aanvankelijk protestants theoloog (hoogleraar te Königsberg), maar in 1552 toegetreden tot de gelederen der katholieke controverstheologen. Defensio pro Trimembri theologia M. Lutheri, contra aedificatores Babylonicae turris: Phil. Melanchthonem, Schwenkfeldianum Longinum, Andr. Musculum, Mat. Flacc. Illyricum, Jacobum Andream Schmidelinum, etc. Dillingen, S. Mayer, 1559, 4°. (LThK, IX, 1019; Klaiber, 2942; BN, CLXXVII, 293; Adams, S, 1638; BM, XXIV, 89). |
| 50 | Ite(m) eiusde(m) de sacrae scripture intellectu. Door Fredericus Staphylus (zie: III, 49). Het betreft hier een van de vier volgende werkjes van deze tot het katholieke geloof toegetreden protestantse theoloog: Apologia D. Friderici Staphyli (...) de vero germanoque Scripturae sacrae intellectu, de sacrorum Bibliorum in idioma vulgare tralatione, etc. Keulen, erfgenamen J. Quentel en G. Calenius, 1561, 8°; Prodromus D. Friderici Staphyli in defensionem Apologiae suae de vero germanoque Scripturae sacrae intellectu, (...) adversus Jacobum Smidelinum, etc. Keulen, erfgenamen J. Quentel en G. Calenius, 1562, 8°; D. Friderici Staphyli in defensionem Apologiae suae de vero germanoque Scripturae sacrae intellectu, (...) adversus Jacobum Smidelinum, etc. Keulen, erfgenamen J. Quentel en G. Calenius, 1563, 8°; en Absoluta responsio D. Friderici Staphyli in defensionem Apologiae suae de vero germanoque Scripturae sacrae intellectu, (...) adversus Jacobum Smidelinum, etc. Keulen, erfgenamen J. Quentel en G. Calenius, 1563, 8°. (Klaiber, 2943, 2944, 2945, 2947; BN, CLXXVII, 293; Adams, S, 1640; BM, XXIV, 89). |
| 51 | Speculu(m) Calvinistaru(m) flandrice cu(m) adiunctis. Door Antoine Du Val of Duval (16de eeuw), Frans theoloog. Een vertaling van zijn: Le Mirouer des Calvinistes et Armeure des Chrestiens, pour rembarrer les Luthériens et nouveaux evangelistes de Genève (Parijs, N. Chesneau, 1562, 8°), verschenen met als titel: Den Spieghel der Calvinisten, ende die wapenen der Christenen, om die Lutheranen ende nieuwe Evangelisten van Geneven te wederstane (...) by (...) A. de Val, ghetranslateert in duytschen. Antwerpen, E. Ph. Tronaesius, 1566, 8°. (BT, 1001; Machiels, D, 405; Migne, XXXIX, 940; BN, XLVI, 81). |
| 52 | Ite(m) Vincentius Lirinensis flandrice. Vincent de Lérins of Vincentius Lirinensis (vijfde eeuw), monnik van een klooster op een van de Lerinische eilanden, voor de Franse zuidkust. Ongetwijfeld zijn: Pro catholicae fidei antiquitate et veritate, adversus prophanas omnium haereseon novationes libellus (Bazel, 1528, 2°; Antwerpen, J. Steels, 1544, 16°) in de vertaling van Petrus van Opmeer (1526-1595), getiteld: Een seer schoon boecxken voor die outheyt ende waerheyt des ghemeene Christen gheloofs, teghen die godloose nieuwicheyt alder ketterijen (...) nu uut den Latijne in onse nederduytsche sprake overghestelt door P. van Opmeer. Leuven, J. Boogaerts, 1566, 8°. (BN, CCXI, 383; Machiels, V, 287). |
| 53 | Physica Titelmanni. Franciscus Titelmannus OFM (zie: I, 61). Libri duodecim de consideratione rerum naturalium, etc. Antwerpen, S. Cock, 1530, 8°; ook verschenen getiteld: Compendium naturalis philosophiae, sive libri duodecim de consideratione rerum naturalium, etc. Antwerpen, S. Cock, 1535, 8°. (De Troeyer, II, 493, 494; NK, 2037, 3957; Machiels, T, 238). |
| 54 | Chrysostomus in Acta Ap(osto)loru(m). Zie: II, 49. |
| 55 | Ite(m) Martinus Duncanus van het nieuwe Sacrificiu(m) des Christendoms (dwelck is het Lam Godts) flandrice. Maarten Donck of Martinus Duncanus (1505-1590). pastoor te Wormer, Delft en Amsterdam. Antwerpen, H. Wouters, 1580, 8°. (NNBW, III, 312; BCNI, 3713; BT, 994; Van Buijtenen, 48). |
| 56 | Libellus de modo paenitendi et co(n)fitendi. Dit anoniem verschenen werkje werd waarschijnlijk opgesteld door Wilhelm Zenders de Weert (niet nader bekend). Vele uitgaven, o.a.: Antwerpen, G. Leeu, 1485, 4°; idem, 1486, 4°; idem, 1488, 4°; Keulen, H. Quentell, 1493, 4°; idem, 1495, 4°; Antwerpen, G. Back, 1496, 4°. (Polain, 3218, 3219, 3223, 3225; Pellechet/Polain, 9415, 9416, 9423, 9425; BN, CCXXX, 446; BM, XX, 557; Machiels, P, 1049, 1050; Migne, XL, 449). |
| 57 | Nicolaus de Lira in Decem p(rae)cepta. Nicolaus de Lyra OFM (ca. 1270-1349), Frans theoloog, hoogleraar te parijs. Praeceptorium, sive Expositio in Decalogum legis divinae, etc. Vele uitgaven, o.a.: Zwolle, P. Os van Breda, s.d. [ca. 1500], 8°; Antwerpen, A. van Berghen, 1505, 8°. (BCNI, 34; NK, 1597, 4266; Adams, L, 2120). |
| 58 | Speculum Confessoru(m) (noviter correctum perutile omnibus confessoribus) Bartholomaei de chaimis. Bartholomaeus de Chaimis OFM (?-ca. 1496), Italiaans moraaltheoloog. Parijs, J. Petit, 1511, 8°. (Machiels, B, 141). |
| 59 | Elegantiae (linguae latinae) Laurentii Vallae. Lorenzo della Valle of Laurentius Valla (ca. 1405-1457), bekend Italiaans humanist, o.a. secretaris aan het pauselijke hof. Vele uitgaven, o.a.: Leuven, J. Veldener, 1475-1476, 2°; Antwerpen, M. Hillen, 1528, 4°; Antwerpen, J. Steels, 1557, 8°; Leuven, B. Gravius, 1577, 8°. (IDL, 4565; NK, 2097; Machiels, V, 64; BT, 4595, 4596). |
| 60 | Ep(isto)lae Budaei, Erasmi. Guillaume Budé of Guilielmus Budaeus (1468-1540), Frans humanist, secretaris en bibliothecaris aan het Franse hof. Parijs, J. Badius Ascensius, 1520, 4°. (Machiels, B, 1070). Desiderius Erasmus (zie: I, 81). Leuven, Th.M. van Aalst, 1515, 4°; diverse malen herdrukt. (NK, 2938) |
| 61 | Item Dialogus Erasmi de optimo genere dicendi. Desiderius Erasmus (zie: I, 81). Bazel, J. Froben, 1528, 8°; Parijs, S. Colinaeus, 1528, 8°; Lyon, S. Gryphius, 1528, 8°. (BN, XLVII, 863; Machiels, E, 666, 667; Adams, E, 351, 352). |
| 62 | Fenestella et Pomponius Letus de magistratu Romano. Lucius Fenestella, pseudoniem voor Andrea Domenico Fiocchi of Andreas Dominicus Floccus (?-1452), Italiaans jurist, kanunnik te Florence. De Romanorum magistratibus. Venetië, F. di Pietro, ca. 1475, 4°. (IDL, 1815; Pellechet/Polain, 4754). Giulio Pomponio Leto of Julius Pomponius Laetus (1425-1498), Italiaans humanist. De Romanorum magistratibus. Bologna. B. Hectoris, ca. 1497, 4°. (IDL, 3765). Deze werkjes werden vaak tesamen uitgegeven, o.a.: Bazel, V. Curio, 1523, 8°; Parijs, S. Colinaeus, 1530, 8°; Antwerpen, M. Hillen van Hoochstraten, s.d., 8°; Antwerpen, J. Gymnicus, 1557, 8°. (BM, IX, 1319; BN, L, 883-88; NK, 3028; Machiels, F, 146, 147; BT, 1129). |
| 63 | Primae studioru(m) exercitatio(n)es (ad scholarum usum commodiorem) Simonis Verepaei. Simon Verepaeus (zie: I, 90). 's-Hertogenbosch, J. Scheffer, 1585, 8°. (Nauwelaerts, 84; Van den Oord, 202). |
| 64 | Veteru(m) aliquot de arte Rhetorica traditiones. Door Publius Rutilius Lupus (eerste eeuw v. Chr.), Romeins linguïst. Bazel, J. Frobenius, 1521, 4°. (NBG, XLII, 953; Machiels, R, 307; Adams, R, 967). |
| 65 | Aphorismi Hippocratis. Hippocrates (ca. 460-ca. 377 v. Chr.), bekend geneesheer uit de Klassieke Oudheid. Vele uitgaven; in het Grieks o.a.: Leuven, B. Gravius, 1533, 8°; in het Latijn o.a.: Douai, J. Boscardus, 1563, 4°. (NK, 3154; Machiels, H, 244, 249). |
| 66 | Evangelia Hebraica ite(m) Latina. Mogelijk: Evangelia anniversaria, quae dominicis diebus et in sanctorum festis leguntur, hebraicè conversa, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1581, 8°, verzorgd door Fridericus Petri (1549-1617), protestants predikant te Brunswijk, tesamen met: Evangeliorum dominicalium summaria, sanctorumque historiae paucissimis verbis expressae, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1580, 32°. (Voet, 1150, 1152; Migne, XXXIX, 30; Adams, B, 1882; BT, 5756, 5758; BCNI, 3714). |
| 67 | Item Libellus de dece(m) p(rae)ceptis cuius authore(m) nescio. Niet geïdentificeerd. |
| 68 | Judoci Clichtovaei Elucidatoriu(m) ecclesiasticum (ad officium ecclesiae pertinentia planius exponens). Judocus Clichtoveus (zie: I, 37). Parijs, H. Stephanus, 1516, 2°. (BNB, IV, 174; BB, I, 591 (C 401); Klaiber, 700). |
| 69 | Item Dialogi (Ethici sive Morales) Laurentii Diestensis. Laurens van de Velde of Laurentius Campester (16de eeuw), afkomstig uit Diest, humanist, pedagoog. Leuven, R. Velpius voor M. Rotarius, [1550-]1551, 8°. (Foppens, II, 805; Paquot, I, 388; BNB, XXVI, 556; BB, I, 435 (C 832); BT, 543). |
| 70 | Juvenci poetae in Evangelia carmina. Gaius Vettius Aquilinus Juvencus of Juvencus presbyter (4de eeuw), vroeg-Christelijk dichter, afkomstig uit Spanje. Hij goot de vier evangeliën in dichtvorm, getiteld: Quattuor Evangelia heroicis versibus descripta, etc. Vele uitgaven, o.a.: Deventer, R. Pafraet, 1491-1492, 4°; 's-Hertogenbosch, L. Hayen, 1511, 4°; Antwerpen, J. Grapheus, 1534, 8°; Antwerpen, weduwe M. de Keyser, 1538, 8°. (IDL, 2839; NK, 1248, 1249, 1251, 1253; BCNI, 22, 393, 1342, 1601; Van den Oord, 21; Machiels, J, 370). |
| 71 | Epitome Elegantiarum Vallae. Door Desiderius Erasmus (zie: I, 81). Vele uitgaven, o.a.: Parijs, R. Stephanus, 1531, 8°; Antwerpen, J. Grapheus, 1532, 8°; Antwerpen, M. Hillen van Hoochstraten, 1533, 8°. (BN, CXCIX, 186; NK, 848, 2962). |
| 72 | Lindani Ruremondensis episcopi exhortatio ad Hollandos ut ad eccl(es)iam redeant. Willem Damaszoon van der Lindt of Wilhelmus Damasi Lindanus (1525-1588), eerste bisschop van Roermond. Exhortatio ad reditum in Catholicam Ecclesiam, oviculis Christi, Geusiaca tempestate per Hollandiam et vicinum Belgium misere dispersis. Keulen, L. Alectorius, 1577. (BNB, XII, 215; Van Beuningen, XII; Klaiber, 1902). |
| 73 | Theophili Alexandrini contra Autolychu(m) libri tres. Dit werkje is niet van Theophilus van Alexandrië (385-412), patriarch van Alexandrië, zoals Eynthouts hier opgeeft, maar van Theophilus van Antiochië (?-ca. 186), bisschop van Antiochië. Een aparte uitgave van dit werkje verschenen vóór 1601, het jaar waarin Eynthouts de hier besproken boeken in zijn inboedelinventaris opgaf, is mij niet bekend, maar het tractaatje komt wel voor in een in 1546 verschenen verzamelwerk, tesamen met de hierna te behandelen "Oratio ad Graecos" van Tatianus de Assyriër (zie: III, 74) en de hierboven besproken "Loci communes" van Antonius Melissa en Maximus Confessor (zie: III, 20): Trier, C. Froschoverus, 1546, 2°, 2 dln. in 1 bnd., verzorgd door de Zwitserse geleerde Conrad Gesner (zie: VI, 72). (BN, CLXXXV, 744-745; BM, XXIV, 1139; Matagne, S, 74). |
| 74 | Item Tatiani Oratio ad Graecos. Tatianus de Assyriër (ca. 120-?), theoloog, apologeet; trad ca. 172 uit de kerk en stichtte de streng ascetische sekte der Enkratieten. Ook dit werk is voor zover mij bekend niet apart in druk verschenen vóór 1601 (zie: III, 73). |
| 75 | Psalterium Latinum. Vele uitgaven, o.a.: Leuven, J. de Westfalia, 1477-1483, 16°; Gent, A. de Keysere, 1484, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1571, 2°. (IDL, 3820; Polain, 3271; Machiels, B, 479; Voet, 2115; BCNI, 3320). |
| 76 | Alphabetum Hebraicum. Vele uitgaven, o.a.: Bazel, A. Petri, 1509, 4°; idem, 1511, 4°; idem, 1515, 4°; Bazel, M. Furter, 1517, 4°; Leuven, Th.M. van Aalst, 1518, 2°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1569, 8°. (Prijs, 2, 3, 4, 7; NK, 2303; Voet, 46). |
