Responsive image

Bijlage IX. De boeken van Augustinus Wichmans (1617)

Libri
1 Biblia sacra Clementis 8i in 4°. De Sixtijns-Clementijnse bijbel: Biblia Sacra vulgatae editionis Sixti Quinti P. M. iussu recognita atque edita. Rome, ex Typographia Apostolica Vaticana, 1592, 2°, ook de Clementijnse bijbel genoemd, omdat het een op last van paus Clemens VIII (1592- 1605) uitgebrachte herziening betreft, van een door paus Sixtus V (1585-1590) verzorgde editie van de vulgaat (Biblia sacra vulgatae editionis ad Concilii Tridentini praescriptum emendata et a Sixto V. P. M. recognita et approbata. Rome, ex Typographia Apostolica Vaticana, 1590, 2°). De Antwerpse drukker Johannes Moretus kreeg in 1597 als enige particuliere typograaf het recht de Clementijnse bijbel te drukken en verzorgde vanaf 1599 vele uitgaven van deze bijbeleditie, zowel in quarto als in octavo. (Darlow/Moule, 6181, 6184; BM, II, 1259; Adams, B, 1098, 1101, 1106). N.B.: Wichmans bezat de uitgave: Antwerpen, J. Moretus, 1605, 4°, zoals blijkt uit de aantekening: "F. Augustinus Wichmans religiosus in Tongerloo" op het titelblad van een exemplaar van deze editie in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag (518 D 3). (Darlow/Moule, 6194).
2 Metaphysica Suarez. Zie: V, 42.
3 Hieron(ymus) Plat(us) de bono stat(us) relig(iosi). Gerolamo Piatti of Hieronymus Platus SJ (1545-1591). Rome, J. Tornerius, 1590, 4°; Antwerpen, M. Nutius, 1604, 8°. (DBS, VI, 692-693; BCNI, 5042).
4 Authores pro Schola Poëseos et Rhetorices. Waarschijnlijk een aanduiding van de volgende werken. N.B.: er bestaan wel boeken die in aanmerking zouden kunnen komen voor deze opgave, maar dat zijn werken die vermoedelijk uitsluitend in gebruik waren op de jezuïetencolleges, zoals: Authores classis poeticae in Collegiis Societatis Jesu provinciae Belgicae, anno MDCXVII praelegendi. Luik, G. Hovius, [1617], 4°. (DBS, I, 1138).
5 Or(ati)o(n)es Ciceronis in 3 tomis. Zie: I, 63.
6 Or(ati)o(n)es Perpiniani. Petrus Johannes Perpinianus SJ (1530-1566), Spaans theoloog en filoloog; o.a. docent aan de colleges van zijn orde te Coïmbra, Rome, Lyon en Parijs. Orationes quinque. Rome, V. Luchinus, 1565, 8°; Dillingen, S. Mayer, 1572, 8°; in latere drukken, door toedoen van Horatius Tursellinus SJ (zie: VIII, 211) vermeerderd tot: Orationes duodeviginti. Rome, Zanettus en Ruffinellus, 1587, 8°; Rome, J. Tornerius, 1587, 8°; Douai, J. Bogardus, 1598, 8°; Luik, H. Hovius, 1598, 8°. (DBS, 548-551; BN, CXXXIII, 683-684; BT, 6521).
7 Opera Statii. Publius Papinius Statius (45-96 na Chr.), Romeins dichter. Vele uitgaven, o.a.: Venetië, O. Scotus, 1483, 2°; Antwerpen, weduwe Chr. Plantijn en J. Moretus, 1595, 8°. (IDL, 4194; Polain, 3590; Pellechet/Polain, 10673; BN, CLXXVI, 1102; BM, XXIV, 117; Adams, S, 1677; BT, 4414).
8 Rhetorica Cypriani Soarez. Cyprianus Soarez SJ (1524-1593), Portugees theoloog, rector van de studiehuizen van zijn orde te Braga en Evora (Portugal). De arte rhetorica libri tres, ex Aristotele, Cicerone et Quinctiliano praecipue depromti, etc. Coïmbra, 1562; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1575, 4°. (DBS, VII, 1331-1332; Voet, 2218).
9 Prosodia. Zie: III, 43.
10 Jacobi Gretseri institutiones Linguae graecae. Jacob Gretser SJ (1562-1625), Duits theoloog en filoloog, o.a. hoogleraar te Ingolstadt. Ingolstadt, D. Sartorius, 1593, 8°; Luik, H. Hovius, 1596, 12°, 3 dln. (DBS, III, 1748-1749; Adams, G, 1241; Machiels, G, 497).
11 Epistolae Heroidum. Door Publius Ovidius Naso (zie: I, 64). Vele uitgaven, met als titel: Epistolae Heroidum of: Heroidum Epistolae o.a.: Parijs, C. Stephanus, 1541, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1561, 16°; vele malen herdrukt. (BM, XIX, 96; Voet, 1844; Machiels, O, 134).
12 Opera Virgilii. Publius Vergilius Maro (70-19 v. Chr.), Romeins dichter. Vele uitgaven, o.a.: Rome, C. Sweynheym en A. Pannartz, 1469, 2°; Antwerpen, G. Dumaeus, 1527, 8°; Antwerpen, J. Latius, 1557, 12°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1558, 16°. (Pellechet/Polain, 11601; BN, CCXII, 35; NK, 4051; BT, 7061; Voet, 2449).
13 Opera Claudiani. Claudius Claudianus (365-ca. 404 na Chr.), Romeins dichter. Vele uitgaven, o.a.: Vicenza, J. de Dusa, 1482, 2°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1571, 16°. (IDL, 1315; Pellechet/Polain, 3801; BN, XXIX, 775-776; BM, V, 955; Voet, 993; Adams, C, 2077; BT, 640).
14 Ep(isto)lae Ciceronis ad familiares. Zie: III, 34.
15 Martialis epigrammata. Marcus Valerius Martialis (ca. 40-102 na Chr.), Romeins dichter. Vele uitgaven, o.a.: Rome, C. Sweynheym en A. Pannartz, ca. 1470, 4°; Leuven, J. de Westfalia, ca. 1480, 4°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1568, 16°. (BN, CVIII, 1009-1010 en 1018; Voet, 1637; Adams, M, 709; BT, 2056, 6291).
16 Opera Horatii. Quintus Horatius Flaccus (65-8 v. Chr.), Romeins dichter. Vele uitgaven, o.a.: Milaan, A. Zarottus, 1474, 4°; Antwerpen, A. Dumaeus, 1540, 8°; Antwerpen, M. Nutius, 1556, 12°; Antwerpen, J. Loëus, 1559, 8°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1564, 16°; vele malen herdrukt. (BN, LXXIII, 619; Adams, H, 880, 901, 904, 909; Voet, 1378; BT, 1493).
17 Ovidii libri fastorum cum adiunctis. Publius Ovidius Naso (zie: I, 64). Vermoedelijk het tweede deel van de in 1561 verschenen driedelige Plantijn-editie van zijn verzameld werk, getiteld: Publii Ovidii Nasonis Fastorum libri VI. Tristium libri V. De Ponto libri IIII. Ad Fastorum explicationum. Adjectae sunt inerrantium stellarum singularum significationes ex Cl. Ptolemaeo, etc. Antwerpen, Chr. Plantijn, 1561, 16°. (Voet, 1843).
18 Opera Ausonii. Decimus Magnus Ausonius (ca. 310-ca. 393 na Chr.), Romeins dichter. Vele uitgaven, o.a.: Parijs, J. Badius Ascensius, 1513, 4°; Antwerpen, Chr. Plantijn, 1568, 16°. (Machiels, A, 1094; BT, 203, 5130; Voet, 608).
19 Vita Chr(ist)i s(e)c(un)d(u)m Bonavent(uram). Bonaventura OFM (1217/1218-1274), kardinaal-bisschop van Albano (Italië), heilige, kerkleraar (waarschijnlijk ten onrechte aan hem toegeschreven). Parijs, G. de Marnef, ca. 1500, 8°. (BN, XV, 594; BM, III, 868).
20 Tabula vigentium haereseon ex Lindano et alia. Zie: VII, 132.
21 Exegesis in regulam S(ancti) Augustini. Door Robertus Richardinus OESA (15de/16de eeuw). Parijs, C. Wechel, 1530, 8°. (BM, XXI, 558; Adams, R, 507).
22 Hortulus B(eatae) Mariae Virginis. Vermoedelijk van de hand van Antonius Davroultius SJ (zie: VIII, 144). Keulen, 1616. (DBS, I, 689; BCNI, 6214).
23 Justinus Historicus. Marcus Junianus Justinus (3de eeuw na Chr.), Romeins geschiedschrijver, bekend vanwege zijn uittreksel uit de Historiae Philippicae, een verloren gegane 'wereldgeschiedenis' in 44 boeken van de uit Gallië afkomstige geschiedschrijver Pompeius Trogus, die leefde tijdens de regering van keizer Augustus (ca. 22 v. Chr.-14 na Chr.). Justini Epitome Historiarum Pompeii Trogi. Vele uitgaven, o.a.: Venetië, N. Jenson, 1470, 4°; Antwerpen, J. Steels, 1543, 8°; Antwerpen, P. Bellerus, 1581, 16°; Antwerpen, M. Nutius, 1600, 16°. (IDL, 2815; Polain, 4502; Pellechet/Polain, 6842; BN, LXXX, 53; BT, 1676; Machiels, J, 350, 353).
24 Justiniani Imperatoris edicta. Het betreft hier een gedeelte uit het Corpus iuris civilis, het handboek van het Romeinse recht (zie: II, 58), dat niet altijd als een apart onderdeel in de edities van dit werk werd opgenomen, namelijk de 'Edicta' van keizer Justinianus I en zijn opvolgers, die men kan beschouwen als een aanhangsel van de 'Novellae'. Ze werden o.a. door de Antwerpse drukker Christoffel Plantijn gedrukt als deel X van zijn bekende elfdelige editie van het rechtshandboek uit 1575: Antwerpen, Chr. Plantijn, 1575, 2°. (Voet, 1035; Machiels, J, 307; Adams, J, 616).
25 Amphitheatrum Justi Lipsii. Justus Lipsius (zie: V, 47). De Amphitheatro Liber, in quo forma ipsa loci expressa, et ratio spectandi. Cum aeneis figuris, etc. Leiden/Antwerpen, Chr. Plantijn, 1584, 4°. (BB, III, 895-897 (L 135 en 136); Voet, 1530; Adams, L, 765; Machiels, L, 321; BT, 1934).
26 Elucidarius Poeticus. Het betreft hier ófwel het werkje van Hermannus Torrentius (?-ca. 1520), o.a. pedagoog te Groningen en te Zwolle: Elucidarius carminum et historiarum vel vocabularius Poeticus, etc. Deventer, R. Pafraet, 1498, 4°, later te Antwerpen verschenen onder de titel: Elucidarius Poeticus, etc. (o.a.: Antwerpen, M. Hilenius, 1531, 8°); ófwel het naar dit voorbeeld geschreven, gelijknamige werkje van de Franse humanist en typograaf Robert Estienne of Robertus Stephanus (1503-1559): Antwerpen, J. Loëus, 1545, 8°; Antwerpen, J. Gymnicus, 1553, 8°. (IDL, 4458; Polain, 3790; NK, 2057; Machiels, T, 268; BM, VIII, 1030; BT, 1072; BN, XLVIII, 478; Adams, S, 1815).
27 Evangelia et Ep(isto)lae d(omi)nicales. Vele uitgaven. Verzorgd door Hermannus Torrentius (zie: IX, 26), o.a.: Deventer, R. Pafraet, 1503, 4°; Antwerpen, M. Hilenius, 1528, 4°. (NK, 3000, 3003; BCNI, 131, 1022).
28 Catechismus parvus Canisii. Zie: I, 20.
29 Dialectica Hunnaei. Zie: I, 60.
30 Thesaurus Letaniarum (ac orationum sacer). Door Thomas Sailly SJ (1558-1623), o.a. aalmoezenier in het leger van Alexander Farnese, hertog van Parma, landvoogd van de Nederlanden (1578-1592). Brussel, R. Velpius, 1598, 8°; deze eerste editie van dit werkje bevatte enkele niet door de kerk goedgekeurde litaniën en werd daarom in 1603 op de index van verboden boeken geplaatst; daarop verscheen in 1609 te Antwerpen een gecorrigeerde editie met een nieuwe approbatie (Antwerpen, J. Moretus, 1609, 8°), maar tegen die tijd waren er door verschillende drukkerijen al een vijftal herdrukken van de oorspronkelijke uitgave in omloop gebracht. (DBS, VII, 405).
31 Item Confessiones S(ancti) Augustini. Zie: VIII, 89.
32 Suetonius de vitis Caesarum. Zie: I, 73.
33 Thomas a Kempis de imi(ta)t(i)o(n)e Chr(ist)i. Zie: I, 100.
34 Pharetra (divini) amoris authore Lanspergio. Zie: I, 36.
35 Diurnale Praemonst(ratense). Zie: I, 7.
36 Item horae de D(omi)na. Zie: I, 8.
37 Dictata Philosophica integra. Waarschijnlijk eigen aantekeningen.
38 Dictata Theologica in 3am partem D(ivi) Thomae, in 1am 2ae et quaterniones aliquot in 2am 2ae Waarschijnlijk eigen aantekeningen.
39 Item tractat(us) de praedestin(ati)o(n)e. Waarschijnlijk eigen aantekeningen (zie: X, 38).